ಶಿಕ್ಷಕ ಅಂದು-ಇಂದು

ಶಿಕ್ಷಕ ಅಂದು-ಇಂದು

[ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲೂ ಎಡಪಂಥೀಯರು ತಯಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಸರಕಾರೀ ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬುದು ಕನಸಿನ ಮಾತು. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕರು ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಕ ಮಿತ್ರರೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಇದ್ದೀರಿ-ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಕ್ಷಮೆಯಿರಲಿ. ]

[ಚಿತ್ರಗಳ  ಋಣ : ಅಂತರ್ಜಾಲ]

ಶಿಕ್ಷಕ ಅಂದು

ಅರಿತು ತನ್ನೊಳಗಷ್ಟು ಓದುತ್ತ ಗ್ರಂಥಗಳ

ಬೆರೆತು ಸುಜ್ಞಾನಿಗಳೊಡನಾಡಿ ಕಲಿಯುತಲಿ

ಪರಿತಪಿಸಿ ಚಿಂತಿಸುತ ಗಹನವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು

ನುರಿತನಾದವ ಗುರುವು | ಜಗದಮಿತ್ರ 

ಹಂಬಲಿಸಿ ಹಲವು ಹೊತ್ತಗೆಗಳನ್ ಹಗಲಿರುಳು

ತುಂಬಿಸುತಲಾಮನಕೆ ಆಯ್ದ ಸಂಗತಿಯ

ನಂಬಿಬಂದಿಹ ಶಿಷ್ಯ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಣಕಿಷ್ಟು

ಇಂಬುಗೊಡುವನು ಗುಣಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹಳೆಯ ದಿರಿಸಲೆ ತನ್ನ ಬಡತನವ ಮರೆಮಾಚಿ

ಹೊಳೆಯುತಿದ್ದಾವ್ಯಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನಮಂಟಪದೊಳ್

ಕಳೆಕಳೆಯ ತೇಜಸ್ಸು ಓಜಸ್ಸು ಪರಿಪಕ್ವ

ಬೆಳೆತೆಗೆದ ಮುಖವಗಲ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮರದಡಿಗೊ ಮಂದಿರದ ಚಾವಡಿಯಲಲ್ಲೆಲ್ಲೊ

ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ತನುಮನವ ಕುಳಿತು ಬೋಧಿಸುವ

"ಹರವಾದ ಹರಿವಾಣವೀಭೂಮಿ ವೈಶಾಲ್ಯ 

ತೆರೆದಷ್ಟು ತಿರೆ ಗೂಢ " | ಜಗದಮಿತ್ರ  

ಅರ್ಥಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯ ವ್ಯಯಿಸದೆ ಇಹದಿ

ವ್ಯರ್ಥ ಜೀವನವೆಂದು ವೃತ್ತಿ ಹಳಿಯದಲೆ

ಪಾರ್ಥಗಂ ಭಗವಂತ ಗೀತೆ ಪೇಳಿದರೀತಿ

ಸಾರ್ಥಕವು ಗುರುತನವು | ಜಗದಮಿತ್ರ  

ಶಿಕ್ಷಕ ಇಂದು

ಮಸ್ತಕವ ವಸ್ತುಗಳಿಂ  ಕಸದತೊಟ್ಟಿಯ ಮಾಡಿ

ಪುಸ್ತಕಗಳೇಕಿನ್ನು ಸಾಕೆಂದು ಬಗೆದು

ವಾಸ್ತವದಿ ಕಡುಮೂರ್ಖ ಉದರಪೋಷಕ ವೇಷ!

ಜಾಸ್ತಿಯೋದದ ಧನಿಕ | ಜಗದಮಿತ್ರ    

ದಿನವಿಡೀ ತಿರುಗುತ್ತ ತರಗತಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ!

ಕನವರಿಸಿ ಹಣರಾಶಿ ಮುಂಭಡ್ತಿಗಳನಂ 

ತನುಕೊಡಹಿ ದೂರವಾಹಿನಿ ನೋಳ್ಪ ನಿಶೆಯಲ್ಲಿ

ಕನಸಿಗನು ರಸಿಕಮಣಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೊಸಹೊಸಾ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅತ್ತರು ಸುಗಂಧಗಳು

ನಸುಕಿನಿಂದಲೆ ಮೊಳಗ್ವ ಚರವಾಣಿ ಕರೆಗಳ್ !

ಕಸುವಿಟ್ಟು ತೆರೆಳುವನು ಶಾಸಕರ ಸದನಕ್ಕೆ

ವಿಷಯ: ವರ್ಗಾವರ್ಗಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮೂರು ಅಕ್ಷರವಿಲ್ಲ ನಾಲಿಗೆಯ ಸೀಳಿದರೆ

ನಾರುವುದು ನಾಲಿಗೆಯು ವಿಷಯ ವಾಸನೆಯಿಂ

ದೂರಿದರೆ ಕಾರುವನು ಖಾರ ಕೆಂಡದ ಅಗುಳು

ಜಾರುವನು ಶಿಕ್ಷಕನೆ? ಜಗದಮಿತ್ರ   

ಅರಿವು ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳಿಲ್ಲ

ಬರೆದ-’ಪದವಿ’ಗಳಷ್ಟೆ ಅರ್ಹತೆಯು ಅವಗೆ !

ಧರೆಯ ದುಃಖದ ಗೊಡವೆ ಮರೆತ ನಾಸ್ತಿಕವಾದ

ದೊರೆತನಕೆ ಮಿಗಿಲುಂಟೆ?  ಜಗದಮಿತ್ರ  

ಕೂಪಮಂಡೂಕದೊಡನೆ ಸಂವಾದ !

ಚಿತ್ರಕೃಪೆ: ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಕೂಪಮಂಡೂಕದೊಡನೆ ಸಂವಾದ !

[ಆತ್ಮೀಯ ಓದುಗಮಿತ್ರರೇ, ಜಗದಮಿತ್ರನ ಕಾವ್ಯದ ೨೯ನೇ ಕಂತನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೈದಿದ್ದೇನೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ೩೩ನೇ ಕಂತು, ೩-೪ ವಿಶೇಷ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸದೇ ಮುಂಬರುವ ’ಜಗದಮಿತ್ರನ ಕಗ್ಗ’ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದೇನೆ]

ಮೊಲಕೆ ಮೂರೇಕಾಲು ನಾಕು ಇಲ್ಲೆಂದೆನುತ
ಹೊಲದ ಕೂಪದ ಕಪ್ಪೆ ಆಗುವುದು ತರವೇ?
ಬಿಲವೆ ಮಹಲೆನಗೆಂಬ ಇಲಿಗುಂಟೆ ಹುಲಿಯರಿವು ?
ಗೆಲುವು ಅರಿತಾಮೇಲೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅದು ಕಾಣುವಾವರೆಗೆ ನಿನ್ನರಿವು ಇದಕೆ ಮಿತ
ಇದುವದುವು ಅಳಿಯುವುದು ನವ್ಯದರಿವಿನಲಿ !
ಕೆದಕುತ್ತ ನಡೆವಂಗೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ ಶೋಧನೆಗೆ
ಬದುಕು ವೈಶಾಲ್ಯದಲಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮುಕ್ತಮನದಿಂದೊಮ್ಮೆ ನಿತ್ಯ ಹೊಸದನು ಅರಿತು
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳು ಹಲವು ಹರವಿನಲಿ
ತ್ಯಕ್ತವಪ್ಪುದೆ ನಿಜವು ತ್ಯಜಿಸೆ ಕೆಲಜನವದನ ?
ಶಕ್ತ ನೀನಾಗರಿತು | ಜಗದಮಿತ್ರ  

ಅಣುವ ಕಾಣುವ ಮುನ್ನ ಅಣುವಿಗಾಗಿಯೆ ಶೋಧ
ಪಣತೊಟ್ಟು ಹುಡುಕಿದರು ಪರಮಾಣುಗಳನು
ಕಣಕಣವು ದೈವತವು ವಿಜ್ಞಾನ ಸೀಮಿತವು
ಗುಣದಲ್ಲೆ ನಿರ್ಗುಣವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮಡಿಯುಟ್ಟು ದೇವಳದಿ ಇಡಿದಿನವ ಕಳೆಯುತ್ತ
ಕಡೆಗೊಮ್ಮೆ ಶಿವನೆ ಕೇಶವನೆ ಗತಿಯೆನದೆ
ತೊಡಗಿ ಕರ್ತವ್ಯದಿಂ ನಡೆಸು ಜೀವನವನ್ನು
ಬಡವಧನಿಕನು ನೀನೆ ! ಜಗದಮಿತ್ರ

ಚಂದ್ರಲೋಕಕೆ ತೆರಳಿ ತಂದರದೊ ಮೃತ್ತಿಕೆಯ
ಇಂದ್ರಲೋಕವು ಕಂಡರಚ್ಚರಿಯೆ ತಡದಿ ?
ಮಂದ್ರದಲಿ ಸುಳ್ಳೆಸುಳ್ಳೆನುತ ವಾದಿಪಗಿಲ್ಲಿ
ಸಂದ್ರ ಸಂಶೋಧಕಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ವೇದಗಳು ಹೇಳಿದವು ಮೂಲರೂಪದ ಮಹಿಮೆ
ಶೋಧನೆಗೆ ಆಕಾಶ ಅವಕಾಶ ಇಹದಿ
ಭೇದಿಸಲು ಅದನೊಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಣುವುದು
ಸಾಧನೆಗೆ ಫಲವುಂಟು | ಜಗದಮಿತ್ರ 

ಮಡಿಯು ಪಂಚೆಯಲಲ್ಲ ಮನದಲ್ಲಿ ಭಾವದಲಿ
ಬಡಿದಾಟ ಮೇಲ್ತನಕೆ ಬರಿದೆ ಬಡಿವಾರ
ತೊಡೆದುಹಾಕಾನಿನ್ನ ಕಲ್ಮಶವನನುದಿನವು
ಬಡವ ನೀನ್ ಜ್ಞಾನದೊಳು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮೆರವಣಿಗೆ ಜೈಕಾರ ಹಿತಮಿತದಿ ಇರಲಷ್ಟೆ
ಬರಹಗಳ ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆ ಕಂತೆ ಬೇಕೆ ?
ತೆರೆದಿರಿಸು ಮನವನಾಗಸದೆತ್ತರಕೆ ಎಲ್ಲು
ಬಿರಿದು ದೊಡ್ಡವನಾಗು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೆಲ್ಲ ಸತ್ಯವೇ ಇರಬಹುದು
ಹಾವು ಹುತ್ತದೊಳಿರಲು ತೋರುವುದು ಹೇಗೆ?
ಭಾವುಕತೆ ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಮನದ ಮೇಲ್ಸ್ತರದಲ್ಲಿ
ಠಾವು ಅದ್ವೈತಮಯ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಪದವಿ-ಪ್ರಮಾಣ

ಚಿತ್ರಋಣ: ಅಂತರ್ಜಾಲ 
ಪದವಿ-ಪ್ರಮಾಣ

ಕುದಿದ ಬೇರಿನ ನೀರು ತೆಗೆದಿರಿಸಿ ಪಾತ್ರೆಯಲಿ
ಹದದಿ ಕುಡಿಯುವ ವಿಧವ ಕಂಡ ಕೆಲವುಜನ
ಗೆದರಿ ತಾಳೆಯನೋಡಿ ವಿವಿಧ ರೋಗವ ಕಳೆವ
ಚದುರರಾದರು ಅರಿತು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನಿತ್ಯಜೀವನಕೆನುತ ಉಪಕರಣಗಳ ತಡಕಿ
ಸತ್ಯವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಬೆಂಬತ್ತಿ ಬಹಳ
ಪಥ್ಯವಲ್ಲದ ಕಷ್ಟ ಘಳಿಗೆಗಳ ಸಹಿಸಿದರು
ತಥ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನತಮ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಓದಿ ಉರುಹೊಡೆಯುತ್ತ ಉತ್ತಮದ ಅಂಕಗಳ
ಸಾದರದಿ ಗೌರವವ ಪಡೆದರೆಲ್ಲಿಗದು?
ಕಾದ ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದ ಹಿಟ್ಟಿನ ತೆರದಿ
ಸಾಧಕಗೆ ಪದವಿಯದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅರಿತ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಕೃತ ಬಳಸಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕದಿ
ನುರಿತ ಅನುಭವ ಪಡೆಯೆ ಕೊರತೆ ನೀಗುವೊಲು
ಒರತೆಯಿಂದಲಿ ನೀರು ಹೊರಹರಿದು ಬಂದಂತೆ
ಭರಿತ ಜ್ಞಾನವು ಶ್ರೇಷ್ಠ | ಜಗದಮಿತ್ರ  

ಅಳತೆ ಕೇವಲ ಲೆಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದವಗೆ
ಹಳತು ಹೊಸತರ ನಡುವೆ ಕುಳಿತು ಮಥಿಪನಿಗೆ
ಬೆಳೆತೆಗೆದ ಸಾಕ್ಷಿಗದೊ ಪದವಿ ಪತ್ರಗಳಷ್ಟೇ
ಕಳಿತ ಬುದ್ಧಿಯೆ ಮಿಗಿಲು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಜಗವು ಚಿಕ್ಕದು ಎನಿಸೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮದಿ
ನೊಗವ ಹೊತ್ತವಬಲ್ಲ ಭಾರದೇರಿಳಿತ
ಸೊಗವೆ ಮಾಹಿತಿಯರಿವು ನಿತ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು?
ಬಗೆಯ ವಿಸ್ತಾರವದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಇದಕಂಡೆ ಅದಕಂಡೆ ಬೆದಕುತ್ತ ಹದಿನಾರು
ಕೆದಕಿ ನೋಡಿದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರದ ನೂರು !
ಚಿದುಕುತ್ತ ನಡೆವಂಗೆ ಕಾಣದಚ್ಚರಿಯೆಷ್ಟೋ
ಬದುಕು ನಿತ್ಯದ ಪಾಠ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೊಸದಾದ ವಿಷಯಗಳ ಹೊತ್ತಗೆಯ ರೂಪದಲಿ
ಬೆಸಗೊಂಡ ಕೆಲವರದೊ ಒಟ್ಟುತೊಂದೆಡೆಗೆ
ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಗುರುತಿಸುತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವ
ಬೆಸುಗೆ ಮಾಹಿತಿಕೇಂದ್ರ | ಜಗದಮಿತ್ರ 

ರಸಗವಳವಂ ಕಾಣೆ ಖುಷಿಯು ಎಲ್ಲರ ಮೊಗದಿ
ಒಸಗೆ ನವಖಾದ್ಯಗಳ ನೈವೇದ್ಯವೆನಲು !
ಮೊಸರ ಕಡೆದಾವೇಳೆ ಕುಸುಕಿ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ
ಕಸುವು ನಿಷ್ಣಾತನದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕೆಲವ ಕಲಿಯಲು ಬೇಕು ಓದಿನಾಲಯಗಳಲಿ
ಹಲವನರಿಯಲು ಮಿಳಿತು ಬಲ್ಲ ಬಳಗದಲಿ 
ಇಲಿ-ಜೇನು-ಗೆದ್ದಲಿನ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳಲಿ
ಛಲ ಬೇಕು ಅರಿಯುವೊಲು | ಜಗದಮಿತ್ರ 

ಒತ್ತಡ-ನಿಗ್ರಹ

ಒತ್ತಡ-ನಿಗ್ರಹ

ಅನುಗಾಲವೂ ಚಿಂತೆ ಈ ಜೀವ ಜೀವನಕೆ
ತನುಮನಕೆ ಇಲ್ಲ ಸುಖ ಎಲ್ಲ ಸಂದೇಹ
ಕನಸುಗಳು ಏರುತ್ತ ತಕತಕನೆ ಕುಣಿವಾಗ
ಮನಸು ಬಳಲುತಲಿಹುದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅಧಿಕಾರ ಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ
ಪದಕುಸಿವ ಭಯವಿಹುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಗೆ
ಬೆದಕುತ್ತ ಹಲವರಲಿ ಅಂಗಲಾಚುವ ಕಾಲ
ಬದುಕು ಹೋರಾಟವೈ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಒಡೆಯನಣತಿಯ ಮೀರೆ ಹದಗೆಡುಗು ಜೀವನವು
ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಬಯಸುವುದು ಸೋತ ತನುಮನವು
ಕಡೆಗೊಮ್ಮೆ ತನುವೆದುರು ಮನಸೋತು ಮಣಿದಾಗ
ಕೆಡುಗು ದೇಹಸ್ಥಿತಿಯು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸಿರಿವಂತ ನೆಂಟರನು ಕಂಡೊಮ್ಮೆ ಕುಳಿತಾಗ
ಕರೆವಂತೆ ಧನಿಕನಾಗುವ ಆಸೆ ಮನಕೆ !
ಹರಸಾಹಸದಿ ನಿತ್ಯ ಹಣಗಳಿಸುವಾಸೆಯಲಿ
ತಿರುಚಿ ಕೊಂಬುದು ಹೃದಯ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸತಿಯಾಸೆ ಅತಿಯಾಗೆ ಪತಿಗಧಿಕದೊತ್ತಡವು
ಪತಿಯಾಸೆ ಅತಿಯಾಗೆ ಸತಿಗಕ್ಕು ನೋವು
ಸತಿಪತಿಗಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅತಿಯಾಸೆ ಜೋರಾಗೆ
ಕಥೆಗೆ ಮಂಗಳವಕ್ಕು ! ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದಿ ಹೆಚ್ಚು ಗುಣಪಡೆವಂತೆ
ಇಕ್ಕಳದ ಅಡಕೊತ್ತು ಇಟ್ಟು ಹೆದರಿಸುತ
ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಬಳ್ಳಿಕೊಯ್ಯುವಮುಂಚೆಯೇ ಶಾಲೆ !
ಮಕ್ಕಳಾಟವೆ ಬದುಕು ? ಜಗದಮಿತ್ರ

ಯುಗಧರ್ಮ ನಗಧರ್ಮ ಆಗಿಹುದು ಈ ದಿನದಿ
ಬಗೆಬಗೆಯ ಹಾದಿಯಲಿ ಮೋಸ-ವಂಚನೆಯು !
ನಗುನಗುತ ಬಂದವರೆ ನುಗ್ಗಿ ಕದ್ದೊಯ್ಯುವರು
ನಗಕೆ ಚೋರರ ಭಯವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನಿತ್ಯ ಕುಳಿತಾಗೊಮ್ಮೆ ಬರೆದು ಕರ್ಮಂಗಳನು
ಸತ್ಯ-ಮಿಥ್ಯದ ಲೆಕ್ಕ ಒಪ್ಪಿಸುತ ಮನಕೆ
ತಥ್ಯದೊಳ್ ಪರಮಾತ್ಮ ಅಡಗಿಹನು ಮನದೊಳಗೆ
ಪಥ್ಯ ಸರಳತೆ ಇಹಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ತಾಪ-ತ್ರಯಗಳಿಂ ಬೇಯುವುದು ಜೀವನವು
ಕೋಪ ಮೋಹಾದಿ ಮದ-ಮಾತ್ಸರ್ಯ ಗುಣಗಳ್
ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆದಿಹುದು ನಮಗರಿವೆ ಇಲ್ಲದಲೆ
ದೀಪಬುಡ ಕತ್ತಲವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಯೋಗ-ಧ್ಯಾನವು ಬೇಕು ಭೋಗವೈಖರಿ ಜೊತೆಗೆ
ಕಾಗೆ-ಕುನ್ನಿಗೆ ಹಾರ ಇಡಬೇಕು ಬದುಕೆ
ಸಾಗರವು ಸಂಸಾರ ಆಗುವುದು ಸಾಕಾರ
ನೀಗು ಒತ್ತಡ ನಿರತ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಆತಿಥ್ಯ

ಆತಿಥ್ಯ

ಯಾರದೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತ
ಭಾರವಾಗಲು ಬೇಡ ಅವರ ಜೀವನಕೆ
ಬೇರೆ ಜಾಗವ ಹುಡುಕಿ ತೂರಿಕೊಳು ಅದರಲ್ಲಿ
ದಾರಿ ಹಲವನು ಗ್ರಹಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನವಯುಗದ ಹವೆಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಕರದ ದಿನ ಜಾಸ್ತಿ
ಸವೆಯುವುದು ಸಮಯವದು ವ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಕಟದಿ
ಅವಯವಕು ಒಂದೊಂದು ತೊಂದರೆಯೊ ಎಂಬಂತೆ
ಭವವು ಸುಖಕೊಂದಲ್ಲ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಇಲ್ಲಿರಲು ಆ ಕೆಲಸಕಲ್ಲಿಹೋಗಲೆಬೇಕು
ಅಲ್ಲಿರಲು ಬರುವಂತೆ ಮತ್ತಿಲ್ಲಿ ಕರೆಯು
ಎಲ್ಲವೂ ಬೇರೆಯೇ ನಿನ್ನೆಣಿಕೆ ಕರ್ತವ್ಯ
ಬಲ್ಲವರ ಅನುಸರಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮೊದಲದಿನ ಇಗೊಮಣೆಯು ಎಂಬರಾದರದಿಂದ
ಅದೊ ನೋಡು ತಗೊಮಣೆಯು ಎರಡನೇ ದಿನದಿ
ಅದುಹೋಗಿ ತಾ ಮಣೆಯರೆಂಬರು ನಂತರದಿ
ಸದರಪ್ಪೆ ಅತಿಯಾಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹದವರಿತು ಸ್ವೀಕರಿಸು ಆಹ್ವಾನಗಳನೆಲ್ಲ
ಹೃದಯದೊಳಕರೆಯೊ ಹೊರಕರೆಯೊ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ
ಬೆದಕುತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡು ಅದಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವೊಲು
ಬದುಕು ನಿರ್ಣಯ ಶರಧಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕೊಡುವುದೆಲ್ಲವ ಕಂಡು ಕಣ್ಣನರಳಿಸಬೇಡ
ಪಡೆಯುವುದಕಿಂತ ಕೊಡುವಾಧರ್ಮ ಮಿಗಿಲು
ಅಡಿಗಡಿಗು ತಡೆತಡೆದು ಗಣಿಸು ಪಡೆದಿಹಲೆಕ್ಕ
ಕೊಡುಗೆ ಋಣಭಾರದ್ದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅತಿಥಿಗಳು ನಾವಿಂದು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಜಗದಲ್ಲಿ
ಮಥಿತ ಬುದ್ಧಿಯನಾಂತು ಕಳೆಯುವುದು ದಿನವ
ಕಥೆಗಳವು ಎಷ್ಟೆಷ್ಟೊ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಿ
ವ್ಯಥೆಯು ಜೀವನ ಮಜಲು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರವನು ನಡೆಸುವುದು ಸದ್ಧರ್ಮ
ಪತಿತ ಜೀವಿತದಲ್ಲೂ ಅದು ಪಥ್ಯವಹುದು
ಅತಿಹಸಿವು ಬಾಧೆಯಲು ಅತಿಥಿಯಂ ಮರೆಯದಿರು
ಅತಿಸೌಖ್ಯ ಒದಗುವುದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕರೆದು ಅನ್ನವನಿಕ್ಕು ಕಲಿವ ಬಡಮಕ್ಕಳಿಗೆ
ಹೊರೆಯಲ್ಲ ಗತಿಹೀನ ಮಕ್ಕಳಾಶ್ರಮದಿ
ತೊರೆದಿಹರು ಹಡೆದಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ನತದೃಷ್ಟರನು
ಎರೆದು ದಾರಿಯ ತೋರು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮುಪ್ಪಿನಾ ಮನೆಜನರ ಬೆಪ್ಪೆಂದು ಜರಿಯದಿರು
ತಪ್ಪಿ-ಹಳಿ ಉಗಿಬಂಡಿ ವೇಗ ಕಳೆಯುವುದು
ತಪ್ಪೇನು ಸರಿಯೇನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಗೌರವಿಸು
ಮುಪ್ಪು ಜೀವನ ಸಂಜೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ತಪ್ಪು-ಒಪ್ಪುಗಳು

ತಪ್ಪು-ಒಪ್ಪುಗಳು

ತಪ್ಪ ಹೊರಿಸುವಾಗ ತೆಪ್ಪಗಿರಬೇಕೇಕೆ ?
ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪುಗಳಂತು ಸಹಜ ಜೀವನದಿ
ಉಪ್ಪರಿಗೆಯರಸರೂ ತಪ್ಪುಮಾಡದೆ ಇರರು
ತಪ್ಪು ಪುನರಪಿ ಸಲ್ಲ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹಣವ ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವ ಮರೆತು
ಗಣಿತೆಗೆದು ಮರಕಡಿದು ಕತ್ತಲೊಳು ಮಾರಿ
ಝಣಝಣದ ಕಾಂಚಾಣ ಕೈಸೇರುತಿರಬಹುದು
ಕಣಜ ಹಲವರ ಸ್ವತ್ತು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕುದುರಿಸುತ ಹೊಸ ತಂತ್ರ ನೀತಿಯೆಲ್ಲವ ಮರೆತು
ಕುದುರೆವ್ಯಾಪಾರದಂತಿರಲು ಮುಂದದುವೇ
ಹದವರಿಯದಾಗುತ್ತ ಒದರಿ ಕೊಸರೋಡುವುದು
ಅದುರುವುದು ಗಣತಂತ್ರ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಜಗಕೆ ಸಂತಸವೀವೆ ಬಗೆಬಗೆಯ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ
ಮೊಗೆದು ಕೊಡುವೆನು ಎಂಬ ಹಮ್ಮು-ಬಿಮ್ಮಿನಲಿ
ಅಗೆದಗೆದು ಭೂಗರ್ಭ ತಾಯ ನೋಯಿಸಿದಾಗ
ಸೊಗೆದೊಗೆಯುವುದು ಪ್ರಕೃತಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಆನೆ ಹುಲಿ ಕರಡಿಗಳು ಊರೊಳಗೆ ನುಗ್ಗುವವು
ಬ್ಯಾನೆಯೆದ್ದಾಗೊಮ್ಮೆ ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಯಲಿ
ಮಾನವನ ಕುಕೃತ್ಯ ಕಾಡನುಂಗಿರಲಾಗಿ
ಮೀನಿಗೂ ನೀರಿರದು ! ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕೋಟಿಕೋಟಿಯನಳೆದು ಬೇಡದುದ ನಿರ್ಮಿಸಲು
ಆಟದಂಗಳವೇನು ರಾಜ್ಯಭಾರವದು ?
ಮೇಟಿಯೋಗಿಯ ಮರೆತು ಮತ್ತೊಂದ ಹಂಬಲಿಸೆ
ಆಟದಲಿ ಅಪಜಯವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಪಕ್ಷವನು ಕಟ್ಟುವೊಲು ಅಕ್ಷಿಯನು ಓಡಿಸುತ
ವಕ್ಷದಲಿ ನಿಂತ ವಿರಂಚಿಯಂದದಲಿ
ಕಕ್ಷೆಯನು ಪಡೆದಜನ ಇಕ್ಷುಚಾಪದಿ ಮೆರೆವರ್
ರಕ್ಷೆ ಪಕ್ಷಕೆ ಮುಖ್ಯ | ಜಗದಮಿತ್ರ

’ಅಪ್ಪ-ಮಕ್ಕಳು’ ಸೇರೆ ದೇಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ
ರಪ್ಪನೇ ರಾಚುವುದು ಕಪಟ ಧೂರ್ತತನ !
ತೊಪ್ಪೆಹೊರಿಸುವ ಜನರು ಜಗದಿ ಮುಂದಾಗುವರು
ಅಪ್ಪಟವು ಜನಸೇವೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮಾಯಕದ ’ಕೈ’ಗಳಲಿ ದೇಶದಾಟವೆ ಕೆಡುಗು
ನಾಯಕರ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು !
ಆಯಕಟ್ಟಳೊಗಿರುವ ಅವಕಾಶ ಮಾರಿದರು ! [ 2g spretrum ]
ಗಾಯ ಹುಲಿ ಹುಣ್ಣಂತೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಪಾಯ ಗಟ್ಟೀಗೊಳಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರದುನ್ನತಿ ಬಯಸು
ಹಾಯಹರಿಗೋಲಂತೆ ಹರಿದು ಬಿಡಬೇಡ
ಹೇಯಕೃತ್ಯವ ಗೈದ ರಾಜಕೀಯಸುರರನು
ಧ್ಯೇಯದಿಂ ಬಗ್ಗುಬಡಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಆರಂಭ ಮುಕ್ತಕಗಳು

ಆರಂಭ ಮುಕ್ತಕಗಳು

ಜಗದಮಿತ್ರನ ಕಗ್ಗ ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ ದೈವೀ ಸ್ಫುರಣೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನನ್ನದು ಅಂಚೆಯವನ ಕೆಲಸದ ರೀತಿ. ನನ್ನೂಳಗೆ ಕುಳಿತು ಬರೆಸುವ ಪರಮಾತ್ಮ ಅರಿವಾಗಿ, ಗುರುವಾಗಿ, ನೆರೆಕೆರೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೇ ಕಂಡ ಆ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯ ಸರಳತೆ ಕೂಡ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ನಿಲುಕಿದ ವಿಷಯ. ಹಗ್ಗದಂತೇ ಹೊಸೆಯುವ ಕಗ್ಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾ ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ಆರಂಭ ಮುಕ್ತಕಗಳ ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿದೆ, ತಮ್ಮ ಆವಗಾಹನೆಗಾಗಿ-

ಹಡಗಿನಲಿ ನಾನೊಂಟಿ ಗುರುತು ಪರಿಚಯವಿರದು
ಹೊಡೆವ ಬಿರುಗಾಳಿ ಜಡಿಮಳೆಗೆ ಅಂಜುವೆನು
ನಡೆವ ಮಾರ್ಗವ ತೋರ್ವನೊಡೆಯ ಇಡಗುಂಜಿಪತಿ
ಬಿಡದೆ ನೆನೆಯುತ್ತ ನಡೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನಾಕುಮುಖದಾ ಬೊಮ್ಮ ಬಣ್ಣದರಿವೆಯ ಹರಿಯ
ಸಾಕೇತ ಸಿರಿರಾಮ ವೀಣೆ ಸರಸತಿಯ
ಸಾಕೆನುವವರೆಗು ನೆನೆ ಶಂಭು ಉಮಾಪತಿಯ
ಬೇಕವರು ಜೊತೆಯೊಳಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಗುರುವ್ಯಾಸ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಚಾರ್ಯ ಪೀಠಗಳ
ಕರೆದು ಹರಸಿರಿ ಎನುತ ನ್ಯಾಸಪೂರ್ವದಲಿ
ಬರೆಹ ಓದುಗಳೆಮಗೆ ಅವರಿಚ್ಛೆಯಲಿ ನಡಿಗೆ
ಅರಿವು ಗುರುವಿನ ಕರುಣೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಭಾಷೆ ಸಾವಿರವಿರಲಿ ಕೋಶ ಮತ್ತಷ್ಟಿರಲಿ
ದೇಶಗಳು ಹಲವಾರು ಜಗದ ಗುಡಿಯೊಳಗೆ
ವೇಷಭೂಷಣ ವಿವಿಧ ಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಿರಲು
ದೋಷ ಮಾನವ ಸಹಜ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನರನು ನರಕಾಸುರನು ನರವ ಹಿಂಡುತ ಬದುಕೆ
ಹರನ ಗಣಗಳ ಗುಣವ ಹೊತ್ತುಕೊಳಲೇಕೆ ?
ಶಿರಬಾಗಿ ಕರಹಿಡಿಯೆ ಬೆಳೆವುದದು ಬ್ರಾತೃತ್ವ
ವರವು ಮಾನವ ಜನುಮ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ವಿಸ್ತರದ ಈ ಗುಡಿಯ ವಿಸ್ತರದಿ ನೀ ನಿಂತು
ಸ್ವಸ್ತಮನದಲಿ ಬಯಸು ಜಗದ ಒಳಿತುಗಳ
ಹಸ್ತಶುದ್ಧಿಯು ನಿನದು ಕೊನೆಗೊಳಿಸು ಕ್ರೌರ್ಯವನು
ಅಸ್ಥಿರವು ಜೀವನವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅವರಿವರ ನೋಡಿ ಕಲಿ ಮಾಡಿ ತಿಳಿ ಕೆಲಸಗಳ
ಬೆವರು ಹರಿಯಲಿ ನೊಸಲ ತುದಿಯಿಂದ ಧರೆಗೆ
ಸವಿಯೂಟ ಕೆನೆಮೊಸರು ನಿನ್ನ ಕೈ ಕೆಸರಾಗೆ
ಭುವಿಯು ಕರ್ಮಠರಿಂಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮಗುವು ಶೈಶವದಲ್ಲಿ ಆಟಿಕೆಯ ಹಿಡಿದೆತ್ತಿ
ನಗುವುದತಿ ಸಂತಸದಿ ಬಲು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ
ಬಿಗುವಿದೀ ಜೀವನವು ಮಗುಬೆಳೆದು ದುಡಿಯುವೊಲು
ನಗುವಳುವು ಬದಲುವಿಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನೆಚ್ಚುವುದು-ಮೆಚ್ಚುವುದು

ನೆಚ್ಚುವುದು-ಮೆಚ್ಚುವುದು

[ ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ’ಜಗದಮಿತ್ರನ ಕಗ್ಗ’ದ ೨೩ನೇ ಕಂತು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಓದಿಗಾಗಿ: ]

ಯಾರದೋ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ದಾರಿಕಾಯಲು ಬೇಡ
ಯಾರನೋ ನಂಬಿ ನೀ ಜೀವಿಸಲು ಬೇಡ
ಭೂರಿ ಭೋಜನ ನಿನಗೆ ದೈವವಂ ನೆಚ್ಚಿದಡೆ
ಸಾರಿ ನೀ ಅದ ನಂಬು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕೂರಿಸುತ ತೇರನೆಳೆವರು ನೀನು ಗೆದ್ದಾಗ
ಹಾರಿಸುವರಷ್ಟು ಪಟಾಕಿ ತೋಪುಗಳ
ಜಾರಿಕೊಳ್ಳುವರೆಲ್ಲ ನೀ ಬಿದ್ದು ಅಳುವಾಗ
ದೂರವಿಡು ಮೊಳದಷ್ಟು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹಾರಿ ಬಂದಿಹ ಹದ್ದು ಹರೆದು ಹೋಗುವ ರೀತಿ
ಊರು ಉದರವು ಬೆನ್ನು ಸೊಂಟ ಕೈಕಾಲು
ಭಾರ ಹೇರಿದ ಹಾಗೆ ಬಳಲುವುದು ಕಾಯಿಲೆಯೊಳ್
ದೂರುವುದು ಯಾರಲ್ಲಿ ? ಜಗದಮಿತ್ರ

ನೂರೆಂಟು ತಿನಿಸುಗಳು ನಾನಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು
ಸೂರೆಹೊಡೆವವು ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಲು ಮನವ
ಮಾರಕವು ಜಿಹ್ವಾ ಚಾಪಲ್ಯ ಜೀವಕ್ಕೆ
ಮೀರದಂತಿರಲಿ ಮಿತಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಆರು ಗಾವುದ ನಡೆದು ನೂರು ಮೆಟ್ಟಿಲು ತುಳಿದು
ಊರುದ್ದ ಅಲೆಸಿ ದಂಡಿಸು ಶರೀರವನು
ಬೇರಾವ ಮಾರ್ಗಕಿಂ ಈ ಯೋಗವತಿಸೂಕ್ತ
ಆರೋಗ್ಯ ಸೂತ್ರವಿದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

’ಜೀವನ’

’ಜೀವನ’

ತೊಗಲು ಗೊಂಬೆಗಳ್ ನಾವು ಹಗಲಿರುಳು ಆಟಗಳು

ನಗುಅಳುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೂತ್ರಧಾರನದು

ಬಗೆಬಗೆಯ ಪೋಷಾಕು ಹಚ್ಚಿ-ಬಣ್ಣವ ಕುಣಿಸಿ

ನೆಗೆದೆತ್ತಿ ಒಯ್ಯುವನು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೆಗಲಿಗೇರಿಸಿ ನೊಗವ ನಡೆಯಲಾಜ್ಞಾಪಿಸುವ

ಬಗಲೊಳಗೆ ಛಾಟಿಯಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ

ಅಗಲದಾ ಗಾಡಿಯಿದು ಕಿರಿದಾದ ಹಾದಿಗಳು

ಮುಗಿದು ಮುಂದಕೆ ಸಾಗು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸುಗಮ ಕೆಲವರ ದಾರಿ ದುರ್ಗಮವು ಉಳಿದರ್ಗೆ

ನಿಗಮ ಮಂಡಳಿ ಕಾಯ್ದೆ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸದು

ಉಗಮವಾಗುವ ದುಃಖ ದುಮ್ಮಾನಗಳ ಸಹಿಸಿ

ಜಗದ ಋಣವನು ವ್ಯಯಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಜಗದಿ ಉತ್ತಮರಿಂಗೆ ಸುಖದ ಬಾಳೆಂದಿಲ್ಲ

ನಗುತ ನಡೆದರ್ ರಾಮ ನಳ ವಿಕ್ರಮರುಗಳು

ಅಗಣಿತ ಜ್ಞಾನವಂ ಪಡೆಯೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ

ಒಗೆದ ರಾಜ್ಯವ ತಪಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹಗೆತನವು ತರವಲ್ಲ ದೊರೆತ ಈ ಜೀವನದಿ

ನಗನಾಣ್ಯ ಜಾಗಗಳು ಬರವು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ

ಹೊಗೆಯುಗುಳಿ ನೀರ್ನುಗ್ಗಿ ನಿಂತ ನೆಲವೇ ಕುಸಿಯೆ

ಹಗುರ ಹೋಗುತ ಭಾರ ! ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮೊಗೆದುಣಿಸು ದಯೆ ಕರುಣೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಮಮತೆಯಲಿ

ಬಗೆಯದೇ ದ್ರೋಹವನು ನೇರನಡೆಯುತಲಿ

ಯುಗಯುಗಕು ಈ ಜಗವು ಸುಖದಿ ಬಾಳ್ವುದ ಬಯಸು

ಅಗಲುವಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೊತ್ತಿನ ಮಹತ್ವ

ಹೊತ್ತಿನ ಮಹತ್ವ

ಹೆತ್ತ ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಹೊತ್ತ ಈ ಇಳೆಯನ್ನು
ಎತ್ತರಕೆ ಬೆಳೆಯಲುಪಕರಿಸಿದ ಗುರುಗಳನು
ಕತ್ತು ಬಾಗಿಸಿ ನಮಿಸು ಕಷ್ಟವೇನೇ ಇರಲಿ
ಮತ್ತೆ ಕರ್ತವ್ಯಮೆರೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೊತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಥರದ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳದ್ದಿಹುದು
ತೆತ್ತು ಕಲಿತಂತಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಅದುಬರದು
ಬಿತ್ತ ಬೀಜವು ಬೆಳೆದು ಗಿಡವಾಗಿ ಮರವಾಗಿ
ಮತ್ತುದುರಿ ಬೀಳುವುದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ತುತ್ತ ತುದಿಯೇರಿ ನಿಂತಿಹೆನೆಂದು ಹಮ್ಮಿನಲಿ
ಸೊತ್ತು ವೈಭವ ನೆನೆದು ಮೆರೆಯಲದು ತರವೇ ?
ಹೊತ್ತೇ ಕುತ್ತುಗಳ ತಂದಿಡುತ ದೂಡ್ಕೆಡಹೆ
ತುತ್ತಿಗೂ ಕಷ್ಟವೈ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೊತ್ತಿನಲಿ ಕಾರ್ಯವನು ನಿಗದಿಯಲಿ ಮುಗಿಪರವಿ
ಹತ್ತಿ ಮೇಲೇರಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ತೋರುವನು
ಅತ್ತರೂ ಕರೆದರೂ ಬರದು ಕಳೆದಿಹ ಕಾಲ
ಮತ್ತೇಕೆ ತಡವಿನ್ನು ? ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅತ್ತ ಮುಪ್ಪಿನಲೊಮ್ಮೆ ಮಾಡಿದಕೆ ಕಳವಳಿಸೆ
ಸುತ್ತ ಯಾರೂ ಬರರು ಬಲು ಕಠಿಣ ಸಹಿಸೆ !
ಬೆತ್ತದಾ ಹೊಡೆತವೂ ಅಷ್ಟು ನೋವಿನದಲ್ಲ
ಕತ್ತೆ ನೀನಾಗಪ್ಪೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕತ್ತೂರಿ ಪರಿಮಳವು ಕತ್ತೆಗರಿವಾಗುವುದೇ?
ಮತ್ತದೇ ಹೊಲಸ್ಕಾಣೆ ನಗುವುದ್ಹಲ್ಕಿರಿದು
ಎತ್ತಣಿಂದೆತ್ತಣಕೂ ಸಮಯದರಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ
ಎತ್ತಿ ಅನುಸರಿಸದನು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಬತ್ತಿದಾ ತೊರೆಗಳಲಿ ನೀರು ಉಕ್ಕಲೂಬಹುದು
ಕೊತ್ತಳದ ಕೋಟೆಯಲಿ ರಾಜ ದರ್ಬಾರು
ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಕೆ ಹತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಹೊತ್ತರಿದು ಮುನ್ನಡೆಯೋ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ವೇದ ದೀವಿಗೆ

ವೇದ ದೀವಿಗೆ

ಸೇರು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ದೂರಗಳ ಮಿತಿಯಿರದೇ
ಸಾರು ಅವರಿರುವೆಡೆಗೆ ದಾರಿ ಹುಡುಕುತಲಿ
ನಾರು ಹೂವಿನ ಜೊತೆಗೆ ದೇವಮುಡಿಗೈದಂತೆ
ಏರು ಆ ಎತ್ತರಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಯಾರಿಗೂ ಕಮ್ಮಿಯೇಂ ಎಂಬ ಭಾವವು ಬೇಡ
ದಾರಿಹೋಕರು ನಾವು ತಿಳಿಮೊದಲು ಅದನು
ಹೀರುತ್ತ ಈ ಜಗದ ಅಪವಿತ್ರ ಬಳುವಳಿಯ
ಜಾರುವುದು ತರವಲ್ಲ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೇರಿ ನಡೆವುದು ಕತ್ತೆ ಭಾರವನು ದೂರದೆಡೆ
ಯಾರದೋ ವಸ್ತುಗಳು ಅದಕೆ ಅರಿವಿರದೇ
ಊರೂರು ಸುತ್ತುವುದು ಭಾರೀ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಹೆದರಿ
ಕೇರಿ ಬೇಕಾದ್ದು ಪಡೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸೂರು ಸಂತತಿ ಸಂಪದಭಿವೃದ್ಧಿಯಲಿ ತೊಡಗಿ
ತೇರೆತ್ತರದ ಬಯಕೆ ರಾಶಿಗಳ ನಡುವೆ
ಮೀರುತ್ತ ಕರ್ತವ್ಯ ಮಿತಿಯ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ
ತೂರಿ ಪುನರಪಿ ಬರುವೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಯಾರೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಬೇರೇ ಮಾರ್ಗವದಿಲ್ಲ
ಪಾರಾಗಲದುವೊಂದೇ ಜ್ಞಾನದ್ಹಾಯ್ದೋಣಿ
ಬೇರು ಎಲ್ಲಿಹುದೆಂದು ಹುಡುಕುತ್ತ ಮುನ್ನಡೆದು
ಭೂರಿ ಆನಂದ ಪಡೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹಾರಿಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಅರಿಯುತ್ತ ವೇದಗಳ
ದಾರಿದೀವಿಗೆಯಾಗಿ ಬಳಸು ತತ್ವಗಳ
ಖಾರ-ಉಪ್ಪುಗಳತಿಯ ಹಿಂಸೆಯಿರುವಶನಗಳ
ದೂರವಿಡು ತಿನ್ನದಲೇ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ವಾರವಾರಕು ನವ್ಯ ವರುಷವರುಷಕು ದಿವ್ಯ
ಯಾರೋ ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಂತಲ್ಲ
ನೂರಾರು ಯುಗಗಳನು ದಾಟುತ್ತ ನಡೆತಂದು
ಸೋರಿಕರಗದು ವೇದ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸಮಾಜಿಕ ಖಂಡನೆ

ಸಮಾಜಿಕ ಖಂಡನೆ

ಗುಂಡು ಕಲ್ಲನು ಕಟ್ಟಿ ತಳ್ಳುವುದು ನೀರಿನಲಿ
ಭಂಡ ಲೋಭೀ ಧನದ ತುಂಡೂ ವ್ಯಯಿಸದನ
ಉಂಡು ಮರೆತುಜ್ಜುಗವ ಮಲಗುವ ಭಿಕಾರಿಯಂ
ಕಂಡೊಡನೆ ಖಂಡಿಸೈ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಗಂಡತಾನೆಂದೆಂಬ ಹಮ್ಮು ಬಿಮ್ಮಲಿ ಬೀಗಿ
ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆದರಿಸುತ ಗೃಹದಿ ಉರಿಯುವನ
ಮೊಂಡುಬುದ್ಧಿಯ ತೋರಿ ಮಕ್ಕಳನು ಹಿಂಸಿಪನ
ಬಂಡೆದ್ದು ತಿದ್ದುವುದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ದಂಡೆದ್ದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾ ಕಷ್ಟಗಳ ಸಹಿಸಿ
ಪುಂಡ ಮಗನಂ ಕಂಡು ನೊಂದ ಪಾಲಕರ
ಕೊಂಡೊಯ್ದು ವೃದ್ಧರಾಶ್ರಮಕಟ್ಟಿ ಬರುವಂಥ
ಗಂಡನ್ನು ದೂರವಿಡು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಚಂಡತಾನೆಂದೆನುತ ಕೊಲೆಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುವನ
ಹಿಂಡು ಜನರೊಡನಾಡಿ ಭರದಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ
ಅಂಡುಮುರಿಯುವ ರೀತಿ ಎರಡಿಟ್ಟು ಕಲಿಸುವುದು
ಗಂಡುಗಲಿಗಳು ಸೇರಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಉಂಡು ದೇಹದ ಸುಖವ ಮಗುವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ
ಕಂಡೂಕಾಣದೆ ಓಡ್ವ ನಜಭಂಡನವನ
ಮಂಡೆಬಿಸಿ ಮಾಳ್ಪಂತೆ ಹಿಡಿತಂದು ಥಳಿಸೊಮ್ಮೆ
ಗಿಂಡಿಯಲಿ ಧಾರೆಯೆರೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮಂಡಿಯಲಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡುತ್ತ ಮಾರುವರ
ಕಿಂಡಿಯಲಿ ಪರಿಕಿಸುತ ಕರೆತಂದು ಸಭೆಗೆ
ದಂಡವಿಧಿಸುತ ತಿಳಿಸಿ ಮುಂದಿರ್ಪ ಹಾದಿಯಲಿ
ಗುಂಡಿಗೆಯ ಸರಿಗೊಳಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕಂಡ ಭೂಮಿಯಭಾಗ ತನ್ನ ಬಳಗಕ್ಕಿರಿಸಿ
ಹುಂಡಿಯಲಿ ಲಂಚವನು ಪಡೆದು ಆಳುವರ
ಚಂಡುಬುಗುರಿಯನಾಡೆ ಕಳಿಸು ಕಾರಾಗೃಹಕೆ
ದುಂಡಗಿನ ನಗುಮೊಗದಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಜ್ಞಾತನಾಗು

ಚಿತ್ರ ಋಣ: ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಜ್ಞಾತನಾಗು

ಬದುಕು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಬಹಳ ಮೌಲ್ಯದ್ದಹುದು
ಕೆದಕಿ ಬರೆದರು ಹೊತ್ತಗೆಗಳ ಪೂರ್ವಜರು
ಪದಕ ಪದವಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕಂ ಮಿಗಿಲು
ಅದಕುಂಟೆ ಸರಿಸಾಟಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಓದುತ್ತ ಅರಿ ಮೊದಲು ಮಾಡುತ್ತ ತಿಳಿ ಹಲವು
ಬಾಧಕವೇ ಬೇಡವೆನ್ನುತ ಕೂರಬೇಡ
ಹಾದಿಬೀದಿಯಲೊಮ್ಮೆ ನೋಡುತ್ತ ಕಲಿ ಕೆಲವು
ಆದರಿಸು ಆದರ್ಶ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ದೇಹಕ್ಕೆ ಸ್ನಾನವನು ಮಾಳ್ಪ ರೀತಿಯಲೊಮ್ಮೆ
ಸಾಹಸದಿ ಮನಸನ್ನು ಸ್ನಪನಗೊಳಿಸುವೊಲು
ಆಹಾರ-ನಿದ್ದೆ-ಮೈಥುನಗಳಲಿ ಹದವಿರಿಸಿ
ವಿಹರಿಸು ಧ್ಯಾನದಲಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮನವು ಎಲ್ಲಕು ಮೂಲ ಕಾರಣವು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ
ಅನುಗೊಳಿಸು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಪ್ರಾಜ್ಞ ಜೀವಿತವ
ಮನುಕುಲದಿ ಸಮಯ ಸದ್ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ ನಡೆಸು
ನೆನೆವಂತ ಕೆಲಸಗಳ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಉತ್ತಮದ ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗಳು
ಪತ್ತಿನಲಿ ಮನವನ್ನು ಮುದಗೊಳಿಸುವುದಕೆ
ಹೊತ್ತುಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವುಗಳಂ ತೆರೆದು ತುಂಬುತ್ತ
ಎತ್ತು ನಿನ್ನಯ ಮಟ್ಟ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸುಜ್ಞಾನಿಗಳ ಬದುಕು ಪರರಜ್ಞಾನ ನೀಗಿಸಲು
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶ್ರಮಿಸಿ ಸಂಶೋಧಿಸುವರು
ಅಜ್ಞಾನಕಿಂತ ಬೇರೊಂದು ದೋಷವದಿಲ್ಲ
ಪ್ರಜ್ಞಾನ ನೀ ಗಳಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ

ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ

[ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಮಿತ್ರರು ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಅದರ ಸ್ಥೂಲರೂಪವನ್ನು ಜಗದಮಿತ್ರ ನಿಮಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ನೇಹಿತರೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮ ದಿನದ ಸಮಯದ ಸುತ್ತ ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಹಲವಾರು ಪನವಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಿರಿ, ಈಗ ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜಗದ್ಗುರುವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿದ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಆತನೇ ಹೇಳಿದ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರಿಯೋಣ ಅಲ್ಲವೇ ? ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಓದಲಿದ್ದೀರಿ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ,ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಕಾವ್ಯರೂಪ ನೋಡೋಣ ]

ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ನಿನ್ನೆದುರು ಬಿದ್ದರೂ
ಎತ್ತಿಡಲು ಬೇಡ ನಿನ್ನದು ಅಲ್ಲದಿರಲು
ಮುತ್ತು ಮಾಣಿಕವು ಮತ್ತೆರಡು ನಿನ್ ಕಣ್ಸೆಳೆಯೆ
ಕುತ್ತು ಅದ ನೀ ಬಯಸೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಉತ್ತಿ ಬೀಜವ ಬಿತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನಂ ನೆನೆದು
ಬಿತ್ತ ಬೀಜಕೆ ಫಲವ ನೀ ಗುಣಿಸಬೇಡ
ಅತ್ತು ಕರೆದರೂ ಬಹದು ಲಭ್ಯ ನಿನಗಿಲ್ಲದಿರೆ
ಮತ್ತೆ ಬೇಸರವೇಕೆ ? ಜಗದಮಿತ್ರ

ನುಚ್ಚಿನುಂಡೆಯ ರಾಶಿ ಪಂಚಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಹವು
ಮೆಚ್ಚಿ ನಿನ್ನಿರವರಿತು ತಿನ್ನಲ್ಪವದರ
ಹುಚ್ಚೆದ್ದು ಕುಣಿದು ತನಗೇ ಎಂಬ ಮನವನ್ನು
ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸು ಬೈದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಯಾರನ್ನೂ ನೆಚ್ಚಿರದೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ನಡೆಸು
ದಾರಿ ಹೋಕನು ನೀನು ನೆನೆಪು ನಿನಗಿರಲಿ
ಊರು ದೊಡ್ಡದೇ ಇರಲಿ ಕೇರಿ ಸಣ್ಣದೇ ಇರಲಿ
ಏರು ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಲಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನೀನೇನೂ ತಂದಿಲ್ಲ ಭುವಿಗೆ ಬರುವಾದಿನದಿ
ಏನೇನೋ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾರೆ ಹೊರಡುವೊಲು
ತಾನು ತನ್ನವರೆಂಬ ವ್ಯಾಮೋಹಕಿರಲಿ ಮಿತಿ
ದೀನ ನೀ ತಿಳಿದುನಡೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಇದ್ದಿಹುದ ಅನುಭವಿಸು ಇರುವನಕ ಪಡೆದುದನು
ಎದ್ದುಹೋದುದ ಬಯಸಿ ಕರುಬುವುದು ತರವೇ ?
ಉದ್ದುದ್ದ ಪೋಣಿಸುತ ಅತಿಯಾದ ಬಯಕೆಗಳ
ಒದ್ದು ಓಡಿಸು ಹೊರಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನೀನು ನೀನೇ ಹೊರತು ಅವನಲ್ಲ ವೆಂಬುದನು
ಸಾನುರಾಗದಿ ಮನಕೆ ನೀ ಒತ್ತಿ ಹೇಳು
ಮಾನವನು ನೀನಾಗು ಓದಿ ಜ್ಞಾನವಪಡೆದು
ಹಾನಿ ತಟ್ಟದು ನಿನಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅದು ಸಿಗದು ಇದು ಸಿಗದು ಎಂಬ ಹಳವಳಿಕೆಯಲಿ
ಕುದಿಕುದಿದು ಕಂಡಲ್ಲಿ ಅಂಡಲೆಯಬೇಡ
ಒದಗುವುದು ನಿನಗೆಲ್ಲ ಭಾಗ್ಯ ಬರೆದಿರಲಲ್ಲಿ
ಹದಗೊಳಿಸು ನಿನ್ನಮನ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಆಸೆ

ಚಿತ್ರ ಋಣ : ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಆಸೆ

ಬಡತನಕೆ ಹಸಿವು ಸಿರಿತನಕೂ ಹಸಿವು
ಬಿಡಿಸಿನೋಡಲು ವಿಷಯವಸ್ತುವದು ಬದಲು
ಎಡಬಿಡದೆ ಅದುಬೇಕು ಇದುಬೇಕು ತನಗೆಂದು
ಬಡಬಡಿಸಿ ನೋಯದಿರು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅಂಗಡಿಗಳಿಹವಿಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಸೀಮೆಯ ಥರದಿ
ಅಂಗಳಕೆ ಕರೆಯುವರು ಅದೂ ಇದೂ ಎನುತ
ಬಂಗಾರ ಮುತ್ತು ರತ್ನಗಳಷ್ಟೇ ಬದುಕಲ್ಲ
ಸಿಂಗಾರ ಸದ್ಗುಣವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ವೇಗದಲಿ ಗಳಿಸುತ್ತ ಜಾಗ ಪಡೆಯುವ ಆಸೆ
ಬೇಗ ಸ್ವಂತದ್ದೆಂಬ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಾಸೆ
ಭೋಗಿಸಲು ಅದು ಸಾಲ ಮತ್ತೆ ವಾಹನ ಬೇಕು
ತ್ಯಾಗಿಗಳು ಬೆರಳೆಣಿಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಗುಣಕೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲ ಮನಕೆ ಮನ್ನಣೆಯಿಲ್ಲ
ಒಣಜಂಬ ಬಲುಜೋರು ಬಲು ಕಾರುಬಾರು
ಕುಣಿಯುವರು ಕುಡಿಯುತ್ತ ಹುಡುಗ-ಹುಡುಗಿಯರ್ ರಾತ್ರಿ
ಕಣಕಣದಿ ಕಾಮಿಸುತ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಇರಗೊಡದು ಈ ಕಾಲ ಮಳೆಯಿಲ್ಲ ಬೆಳೆಯಿಲ್ಲ
ಬರೇ ಪಂಚೆ ಪಟ್ಟೆ ಸೀರೆಯನುಟ್ಟು ತಿರುಗೆ
ಅರಿದಿನಿತು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕಾರ್ಯವಂ ಮಾಡು
ತಿರೆಯ ಮರೆಯದೆ ನಿತ್ಯ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ದಿನಕೊಂದು ಹೊಸ ಯಾತ್ರೆ ಜನಕೊಂದು ಹೊಸ ಮಾತ್ರೆ
ಕನವರಿಸಿದಾಗೆಲ್ಲ ಕೈಗೆ ಕಮಲ ದಳ
ಮನೆಯೇನು ಮಠವೇನು ಬಿಡದ ಜಾಗವದುಂಟೆ
ನೆನೆದು ನುಂಗುವರೆಲ್ಲ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಬಣ್ಣಹಚ್ಚಿದ ಬೆಡಗು ಈ ಜೀವ ಈ ಭಾವ
ಕಣ್ಣು ಮೂಗು ಬಾಯಿ ಕಿವಿಯು ಚರ್ಮವದು
ಅಣ್ಣ ಕೇಳೈ ನಿನ್ನ ಕೈಯ್ಯೊಳಿರೆ ವಾಂಛಿತವು
ಮಣ್ಣಾದರೂ ಕೀರ್ತಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆ-ಸೇವೆ

ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆ-ಸೇವೆ

ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗಲುಬೇಕು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಂಗಳಿಗೆ
ಜಾತ್ರೆ ನೋಡಲು ಜನರ ಬಹುರೂಪಗಳನು
ಮಾತ್ರೆ ನುಂಗುವ ಬದಲು ರಕ್ತದೊತ್ತಡವದಕೆ
ಸೂತ್ರ-ಮನಮುದಗೊಳಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಪ್ರೀತಿಸುತ ದೈವಗಳ ಪಲ್ಲಕಿಯ ಹೊರು ನೀನು
ರೀತಿಯಲಿ ಬಹುವಿಧದಿ ಪೂಜಿಸುತಲವನ
ಭೀತಿಯಿಂ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಹೊರನೋಟದಲಿ ಭಜಿಸೆ
ನೀತಿಯದು ಸರಿಯಿರದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕಾವ ದೇವನ ಕಂಡು ಜಾವದಲಿ ಸರದಿಯಲಿ
ಭಾವಭಕ್ತಿಯ ಹೃದಯ ತೆರೆದಿಡುತಲವಗೆ
ಮಾವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಜಾಜಿ-ಮಲ್ಲಿಗೆಯಿಟ್ಟು
ಜೀವಕಳೆ ನೀ ಕಾಣು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಪತ್ರೆಯಾದರು ಇರಲಿ ಪುಷ್ಪವಾದರು ಬರಲಿ
ಗಾತ್ರದಲಿ ಮನ ಮಾತ್ರ ಬಹುದೊಡ್ಡದಿರಲಿ
ಹತ್ರದಲಿ ಸಿಗುವಂತ ಫಲ ನೀರು ಪನ್ನೀರು
ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗಿಟ್ಟು ಮುಗಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಂಹಾಸನದಿ ಕುಳಿತ
ಉದಯ ನಾರಾಯಣನ ಮುದದಿಂದ ನೆನೆದು
ಬದುಕಿನಲಿ ಜೊತೆಗಾರ ಅನನ್ಯ ಸಹಕಾರ
ವಿಧಿಯವನೆ ಹಿಡಿಯವನ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಛತ್ರ ಚಾಮರನೀಡು ಶಯನದುತ್ಸವ ಮಾಡು
ಉತ್ತರೋತ್ತರ ನಾಮ ಸ್ಮರಣೆಯದ ಪಾಡು
ಕ್ಷಾತ್ರನಾ ಚಂಡಕೌಶಿಕ ಜಪಿಸಿ ಮುನಿಯಾದ
ಖಾತ್ರಿಯದು ನೀ ಪಡೆವೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನರ್ತಿಸುತ ಕೈಕಾಲು ದಂಡಿಸುತ ಶಿರ ಬಾಗಿ
ವರ್ತನೆಯೊಳಾದೈವ ಸಂಪ್ರೀತಗೊಳಿಸು
ವ್ಯರ್ಥಮಾಡದೆ ಸಮಯ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಸೇವಿಸಲು
ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯೊಲಿವ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಋಣಿ

ಚಿತ್ರ ಋಣ :ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಋಣಿ

ಋಣಿಯಾಗು ಜಗದಲ್ಲಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಂಗೆ
ಅಣಿಗೊಳಿಸು ನಿನ್ನ ಮನ ನೆನೆಸೆ ಧೇನುವನು
ಕಣಕಣದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ದೈವತ್ವವಂ ಹೊತ್ತ
ಗಣಿಯು ಸಾತ್ವಿಕ ರೂಪ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಊರೊಳಗೆ ದೊಡ್ಡಜನ ನೀನಹುದು ದುಡ್ಡಿರಲು
ವೀರನೆಂಬರು ನಿನಗೆ ನೀ ಗೆದ್ದುಬರಲು
ಆರೇಳುದಿನ ಕಾಲ ಬಡತನವ ನಟಿಸೊಮ್ಮೆ
ಕೇರುತ್ತ ಜನರೆಣಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮರೆಯದಿರು ಶಿಕ್ಷಕರ ತೊರೆಯದಿರು ಮನೆಜನರ
ಕುರಿತೋದು ಮಹಾನುಭಾವ ಜೀವಿಗಳ
ಅರೆಕಾಸಿನಾಸೆಯಲಿ ಮಾರದಿರು ನಿನ್ನತನ
ಬರೆದು ತೋರಿಸು ಜಗಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನೆನೆಯೊ ನೆರೆಹೊರೆಯನ್ನ ನೆನೆಯೊ ಗುರುಹಿರಿಯರನ
ಮನಮುಟ್ಟಿ ಭಜಿಸು ನೀ ನಿತ್ಯ ದೈವವನ
ವನರಾಶಿ ಈ ಭೂಮಿ ವಾಯು ನದಿಗಳ ನೆನೆಯೊ
ಕನಸಲ್ಲು ಕೆಡಿಸದಿರು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ವಿನಯ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಬೇಕು ಮನೆಗೆ ಛಾವಣಿಬೇಕು
ಘನಕಾರ್ಯಮಾಡುವಗೆ ಮೊದಲು ಮನಬೇಕು
ಜನತಂತ್ರ ತುಳಿದಿರಲು ಅಡ್ಡದಾರಿಯ ಭರದಿ
ತನುಕೊಡವಿ ಸಡ್ಡುಹೊಡೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನೆನೆ ನಿನ್ನ ದೇಶವನು ನೆನೆ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನು
ನೆನೆಯೊಮ್ಮೆ ಈ ಜನ್ಮದುಪಕರಿಪ ಜನರ
ಮನವ ಒಂದಾವರ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಜಾಗ್ರತಗೊಳಿಸಿ
ಮುನಿಜನರ ನೆನೆಯೊ ನೀ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಛಲ

ಛಲ

ಇರಲೇಕೆ ಈ ಜಗದಿ ಛಲವಿಲ್ಲದಿರೆ ಮನದಿ
ಬರಲುಂಟೆ ಪರಲೋಕದಾ ಗಂಟು ನಮಗೆ ?
ಹರಿವಾಣದೆದೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಪಗೆ ನೂರೆಂಟು
ನರನ ನಾಡಿಯ ಮಿಡಿತ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಬರುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ದುಃಖ-ದುಮ್ಮಾನಗಳ
ಇರುವೆಯಂದದಿ ಕಂಡು ತಿರುಗಿ ಮುನ್ನಡೆದು
ಅರಿವು ಕೊಡುವರ ಕೂಡ ಹದ ಸ್ನೇಹವಂ ಪಡೆದು
ಹಿರಿಯೋ ಛಲದಾ ಕತ್ತಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅರೆಘಳಿಗೆ ಮರೆತಿರಲು ಜಗವು ಮರೆವುದು ನಿನ್ನ
ಹೊರಗೆ ಸಾಧಿಪ ಸಮಯ ಸೀಮಿತವು ಇಹದಿ
ಹರನಿಲ್ಲ-ಹರಿಯಿಲ್ಲ ಜನರು ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ
ಗುರಿಯಿಲ್ಲದಿರೆ ನಿನಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಜಗಕಾಗಿ ಬದುಕಿದರು ಶ್ರೀರಾಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
ಬಗೆಬಗೆಯ ಕಷ್ಟಗಳ ನುಂಗಿ ನೀರ್ ಕುಡಿದು
ಲಘುಬಗೆಯ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಕಿಟ್ಟು ಮನದಲಿ ಕಿಚ್ಚು
ಧಗ ಧಗನೆ ಉರಿಸುನೀ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹೇಡಿಯೆಂಬರು ನಿನಗೆ ನಗೆಯಾಡಿ ಬೆರಳಿಟ್ಟು
ಆಡಿಕೊಂಬರು ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲರೆದುರಿನಲಿ
ಬೀಡಾಡಿಗಳ ನಿನ್ನ ಛಲದಿಂದ ದಮನಿಸುತ
ರೂಢಿಗುತ್ತಮನಾಗು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಛಲದಿಂದ ಶಿವಧನುವ ಮುರಿದನಾ ಶ್ರೀರಾಮ
ಹಲವು ಯೋಜನದುದ್ದ ಹಾರಿದನು ಹನುಮ !
ಗೆಲುವ ಗಾಂಢೀವಿ ತಾ ಪಡೆದ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರ
ನಿಲುವು ನಿನಗಿದು ತರವು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಬಲವು ಬಹುಥರವಿಹುದು ಚೆಲುವು ಕ್ಷಣಿಕದ್ದಿಹುದು
ಒಲವು ಸಾರ್ಥಕ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಲಿ ದೀಪ
ಹಲವು ಹದಿನೆಂಟು ಪದ-ಪಟ್ಟಗಳು ನಿನಗಿಹವು
ಛಲವ ಸಾಧಿಸಿ ಪಡೆಯೋ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅಹಂಕಾರ

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ-ಫೋಟೋ ಸರ್ಚ್.ಕಾಂ

ಅಹಂಕಾರ

ಒಂದು ತರಗೆಲೆ ಹಾರಿ ಸಂದುಗೊಂದನು ಮೀರಿ
ಚಂದದಲಿ ಬೀಗುತ್ತ ಸೇರಲಾಗಸವ
ಮಂದಾಸನದಿಂದ ಬಿದ್ದ ನಹುಷನಂತೆ
ಸಂದಿತಿಳೆಗೈತಂದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಮನದ ಮೂಸೆಯ ತುಂಬ ತಾನುತಾನೆಂತೆಂಬ
ವನದಿ ಮರ್ಕಟ ಕುಣಿವ ಹದವಿರದ ಕುಣಿತ
ಸನದು ಶಾಸನವಿಲ್ಲ ಅನುಭವದ ಪರಿಯಲ್ಲ
ಅನುಗಾಲ ತಿನ್ನುವುದು ! ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅಶನಮದ ವಶನಮದ ಅರ್ಥ-ವೈಭೋಗ ಮದ
ಕುಶಲತೆಯ ಕಳೆಯುವುದು ಬುದ್ಧಿ ಬದಿಗೊತ್ತಿ
ವಿಷದವಹುದಾಮೇಲೆ ನೆಶೆಕಳೆದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ
ಖುಷಿಯು ಶಾಶ್ವತವಹುದೇ ? ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕಟ್ಟಿನೂರೆಂಟು ಬಂಗಲೆಗಳನು ಒಟ್ಟಿನಲಿ
ಮೆಟ್ಟುತೇಳುವ ಹಲವು ಬಡಜನಂಗಳನು
ಚಟ್ಟವೇರುವ ಮುನ್ನ ಪದಕುಸಿದು ಪರಿನೋಳ್ಪೆ
ಕಟ್ಟಕಡೆಗದು ಖಚಿತ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಆರ ನೂರನುಮಾಡಿ ನೂರು ಮುನ್ನೂರೆಂದು
ಹಾರೋಡಿ ಇರಿಸಿ ಹಣವನು ಬೆಳೆಯುವವನೇ
ವಾರಾನ್ನದಿಂ ಕಲಿವ ಮಕ್ಕಳನು ನೋಡಿಕಲಿ
ಭಾರವಪ್ಪುದು ಹೋಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹಣವು ಅಧಿಕಾರ ಯೌವ್ವನವು ಮೇಳೈಸಿರಲು
ಗುಣವ ಸುಟ್ಟುರಿವೆ ಬಲು ಬಣಿವೆಗಳಮಾಡಿ
ಕಣಕಣದಿ ಕಾಮಾಂಧನಾದ ಲೋಲುಪನಿನ್ನ
ಅಣಕಿಸುವ ದಿನಬಹುದು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಯಶವು ಜಯಸಿರಿಯು ನಸುನಕ್ಕು ತಾನಡಿಯಿಡಲು
ಪಶುವಪ್ಪೆ ಮರೆತು ಕರ್ತವ್ಯ ಕುಲುಮೆಗಳ
ವಶವಾದ ಸಿರಿಯೊಮ್ಮೆ ಕೃಶವಾಗಿ ಕರಗಿರಲು
ಅಶನಕಲೆವಂತಕ್ಕು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ದರ್ಪದೊಳು ರಾಜ್ಯಪದ ಪಟ್ಟಗಳ ಸುಖ ಪಡೆದು
ಅರ್ಪಿಸಿದರೆಲ್ಲ ತನು-ಮನ-ಧನವ ಮರಳಿ
ದರ್ಪಣದಿ ಕಂಡ ಸಿರಿಸಂಪತ್ತೆಲ್ಲ ನಮದಲ್ಲ
ತರ್ಪಣವ ಬಿಡು ಅದಕೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸಂಪಾದಕನು ತಾನು ತಂಪೆರೆವೆ ಹಲಜನಕೆ
ಕಂಪು ಕಸುವಿನ ಸರಕು ಕೊಡುವ ಮದವೇರೆ
ಇಂಪಾಗಿ ಹಾಡುವಗೆ ಧ್ವನಿಪಟಲ ಒಡೆದಂತೆ
ಜೋಂಪು ಹಿಡಿವುದು ನಿನಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನಾನೆಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸು ಜೀವನದಿ
ಹೀನಬುದ್ಧಿಯ ತೊರೆದು ಅನುಕ್ಷಣ ಕ್ಷಣದಿ
ಆನೆಬಲ ಅಸುರಬಲ ಎನಿತೂ ನೆಮ್ಮದಿ ಥರದು
ಮಾನವನು ನೀನಾಗು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ರಾಕ್ಷಸರು!

ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಈ ಜಗದಲ್ಲಿ? ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ರಾಕ್ಕಸರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ರಾಕ್ಷಸರು ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರೂಪಿಗಳು, ಕೋರೆ ಹಲ್ಲುಳ್ಳವರು ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ನಮ್ಮ ಮನಃಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ, ಅವರಲ್ಲಿನ ರಕ್ಕಸಗುಣದಿಂದ ಅವರು ರಾಕ್ಷಸರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಟಳ ಕೊಡುವ ಎಲ್ಲರೂ ರಾಕ್ಷಸರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಮಧ್ಯೆಯೇ ನೋಡಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಯ ಪರಮಹಂಸ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಂಬಿಸಿ ನಾಮವೆಳೆವವ ಒಬ್ಬನಾದರೆ ಉದ್ಯೋಗವರಸಿ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಿಡ್ನಿ ಮುಂತಾದ ಅಂಗಾಂಗಗಳನು ಕದ್ದು ಮಾರುವವರು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸಾರಾಯಿ ತಯಾರುಮಾಡಿ ಸಾವಿರ್ ಸಾವಿರ ಸಂಸಾರಗಳನ್ನು ಬೀದಿಪಾಲುಮಾಡಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಮುನ್ನಡೆದು ಮೆರೆಯುವರು ಕೆಲವರಾದರೆ, ರೈತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿನಾಕಾರಣ ಕಸಿದು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಅನಾಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವವರು ಕೆಲವರು, ನೆರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಕೊಡಲೆಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಾವೇ ತಿಂದು ತೇಗುವವರು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು, ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಹಣ ಶೀಘ್ರಕೊಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಠೇವಣಿ ಪಡೆದು ನಾಮವೆಳೆವವರು ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು,ಅನಾಥ-ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡಲಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹಣಬಾಚುವವರು, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗ್ಯಾಂಗು,ಮಾಫಿಯಾ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರು ಕೆಲವರು, ಶಿಕ್ಷಣ-ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೇಯುವವರು ಹಲವರು ಅಲ್ಲವೇ? ಇಂಥವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರು ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿದ್ದಾನೆ ಜಗದಮಿತ್ರ. ಜನಸಂತತಿ ಹಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ಬದುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ ಇಂತಹ ಕುತ್ಸಿತ,ಕುಟಿಲ, ಕಪಟ,ಖೂಳ ರಕ್ಕಸತನವನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ ಜಗದಮಿತ್ರ. ಬೇಸರಗೊಡ ತನ್ನ ಮನದಿಂದ ಜನತೆಗಾಗಿ ಮೀಟಿ ತೆಗೆದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಶಬ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಪೋಣಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಜಗದಮಿತ್ರ--

ರಾಕ್ಷಸರು!

ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಪರಮಹಂಸಾದಿ ಶಬ್ಧಗಳ
ಮಿಂಚಿನಾವೇಗದಲಿ ಬಳಸುತ್ತ ಜನಕೆ
ಸಂಚುಮಾಡುತ ಹಲವು ಮಿಥ್ಯ ಸತ್ಯವದೆಂದು
ವಂಚಿಸುವರೈ ನೋಡ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಉದ್ಯೋಗವೀವೆನುತ ಕರೆದು ಯುವಪೀಳಿಗೆಯ
ಸಾಧ್ಯವಿರುವೆಲ್ಲರೀತಿಯಲಿ ಹಣಪಡೆದು
ವೇದ್ಯವಾಗದರೀತಿ ಅಂಗಾಂಗ ಕಡಿದಿರಿಸಿ
ಮೇಧ್ಯ ಭಕ್ಷಿಸುತಿಹರು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸಾರಾಯಿ ಮಾರುತ್ತ ಸಾರಾಸಗಾಟಾಗಿ
ಪಾರಾಯಣ ಭಜನೆ ಹೊರಗೆ ತೋರಿಕೆಗೆ
ಯಾರು ಏನಾದರೇನ್ ರಾಜಕೀಯದಿ ತಾವು
ಜೋರಾಗಿ ಬದುಕುವರು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಇದ್ದುದನು ಹೇಳಿದರೆ ಎದ್ದು ತಾವೆದೆಗೊದೆದು
ಗೆದ್ದು ತಾವಾಳಿಹರು ರಾಜ್ಯ-ದೇಶವನು
ಸದ್ದಿರದೆ ಮಾರುತ್ತ ಮಣ್ಣಮಕ್ಕಳ ಭೂಮಿ
ಮೆದ್ದು ಮೆರೆವರು ಜಗದಿ| ಜಗದಮಿತ್ರ

ಹುಂಡಿಯನು ಹಿಡಿದಿಡಿದು ಕಂಡಕಂಡಲ್ಲೆಲ್ಲ
ದಂಡೆದ್ದುಹೋಗಿ ಧನಕನಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ
ಉಂಡಿರದ ಆ ಜನಕೆ ಪರಿಹಾರವೀವೆನುತ
ಉಂಡು ಕೈ ತಿರುವಿದರು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಹಣವೆನುತ ಆಸೆ-ಆಮಿಷ ತೋರಿ
ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು-ಕೇಸರೀಬಾತು ನೀಡುತಲಿ
ತಪ್ಪೇನು ಗೊತ್ತಿರದ ಜನಗಳಿಗೆ ನೀಡಿಹರು
ಕಪ್ಪೆ-ಕಲ್ಲಿನ ಚೀಲ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಅನಾಥ-ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವ ಈವೆಂದು
ಕನಾತು ಕಟ್ಟಿ ಕೋಣೆಯ ಮೂರು ತೋರಿ
ದುರ್ನಾತ ಹೊಡೆವಂತ ಹಂದಿಗೂಡಲಿ ಕೂಡಿ
ನಾನಾಥರದಿ ಮೆಲ್ವರ್ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣವನು
ಮಂತ್ರಿಮಾಗಧರಿಂದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದು
ಕಂತ್ರಿಬುದ್ಧಿಯ ಬಳಸಿ ದೇಶದ್ರೋಹಿಗಳಾಗಿ
ಸಂತ್ರಸ್ತರನು ಮಾಳ್ಪರ್ | ಜಗದಮಿತ್ರ