ಬೆಡಗಿನ ಮುಂಜಾವು

ಬೆಡಗಿನ ಮಂಜಿನ ಮುಂಜಾವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ, ಒಂದೊಂದು ಕೆಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ನಿಸರ್ಗದ ಬೆಳಗು ಮತ್ತು ಬೆಡಗು ಒಂದೊಂದು ಥರ ! ಇಡೀ ದಿನದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣ ಇರುವುದು ಮುಂಜಾವಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಬೆಳಗಿನ ೫ ಗಂಟೆ ಅತೀ ತಣ್ಣಗಿನ ಕಾಲ ವೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವಾದ ozone ಪದರಕೂಡ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಭೂಮಿಯ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿರುತ್ತದೆ.


ಈ ಸಮಯ ಆನಂದಮಯ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಂಜು ಇದ್ದರೆ, ಥರಥರದ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿ ಪರಿಮಳ ಬೀರಿದ್ದರೆ, ಗಿಡ-ಮರಗಳು ಮಂದ ಮಾರುತಕ್ಕೆ ತಲೆಯಲ್ಲಾಡಿಸಿ ತೊನೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿವಿಧ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲರವ ಎಬ್ಬಿಸಿದರೆ, ದುಂಬಿಗಳು ಹಾರಡಿದರೆ, ಚಿಟ್ಟೆಗಳೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಆಕಳ ಎಳೆಗರುಗಳು ಅಂಬೆ ಎಂದು ಕೂಗಿದರೆ, ಮಾವು ತನ್ನ ನಳಿದೋಳುಗಳಿಂದ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಸಣ್ಣ ಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರೆ ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು ಇಂದ್ರನ ನಂದನವನ, ಇದೇ ಭುವಿಯ ನಂದನವನವಲ್ಲವೇ ? ಇದನ್ನು ನೀವೂ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಅನುಭವಿಸಿ ಬನ್ನಿ --------

ಬೆಡಗಿನ ಮುಂಜಾವು

ಎಷ್ಟು ಚಂದವೀ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸೊಬಗಿದು
ಇಂಪಿನ ತಂಪಿನ ಮುಂಜಾವು
ಇಷ್ಟವಾಯ್ತೆನಗೆ ನಿಸರ್ಗ ನೋಂಪಿಯು
ಬೆಡಗಿನ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವದರಿವು


ಚೆಂಗುಲಾಬಿಯ ತುಂಬ ಮುತ್ತು ಪೋಣಿಸಿ ಇಟ್ಟು
ಮತ್ತೆ ದಿನಕರನು ಬರಲು
ಬೃಂಗಕುಂತಳೆ ಹೇಳು ಯಾರಿಗಿದು ಔತಣವು
ಪ್ರತಿದಿನವು ನಡೆಯುತಿರಲು


ಮಂದಮಾರುತ ಬೀಸಿ ಮುಂಗುರಳ ನೇವರಿಸೆ
ಗಿಡ-ಮರಗಳವು ನಲಿಯುತಾ
ಬಂದಜನತೆಗೆ ಹಸಿರ ಹುಲ್ಲ ಚಾಪೆಯ ಹಾಸಿ
ಕರೆವಳದೋ ತಾಯಿ ಸತತ


ಜಾಜಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಕೇದಗೆ ಸಂಪಿಗೆಯ ಕಂಪು
ಬನದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಹರಡಿ
ರಾಜದುಂಬಿಯ ಕರೆಯೆ ನಡೆಸಿಹವು ಪೈಪೋಟಿ
ರಾಜಿಸುತ ತನುವನೀಡಿ


ಮಾವು ತೂಗುತ ತೋರಣವ ಕಟ್ಟಿ ಬಾಂದಳದಿ
ಜಾವದಲೆ ಶುಭವಕೋರಿ
ಆವು ಕರುಗಳು ಕೊರಳ ಗಂಟೆಯಾಡಿಸಿ ತಾವು
ಜೀವನೋತ್ಸವದಿ ಹಾರಿ


ಹೊಗೆಯ ನಗುವಿನ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿಹುದು ಬಯಲಿನಲಿ
ತಣ್ಣನೆಯ ಚಳಿಯ ಬೀರಿ
ಬಗೆಯ ಚಿಟ್ಟೆಗಳೆಲ್ಲ ಹಾರಾಡಿ ನಲಿದಿಹವು
ಸಿಹಿಯ ಮಕರಂದ ಹೀರಿ

ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವ

ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವ

ಭಾಷೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ, ಭಾಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಎಷ್ಟು ಜಾಸ್ತಿ ಭಾಷೆ ಬರುತ್ತದೋ ಅಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಆಸ್ಸಾಮ್ ನಿಂದ ಬಂದಿದ್ರೆ ಅವನ ಕೂಡ ಅಸ್ಸಾಮ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವೇ ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ [from your native places] ಯಾರಾದರೂ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ನೀವು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತೀರಿ, " ನೀವು ಧಾರವಾಡದವರಾ ? ಧಾರವಾಡದ ಭಾಷೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತೀರಿ ಅದಕ್ಕೇ ಕೇಳಿದೆ " ಹೀಗೇ ಯಾರನ್ನೇ ಕಂಡರೂ ಮನಸ್ಸು ಮೊದಲು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆಯುವುದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ [native language]. ಇದನ್ನೇ ಮನಗಂಡಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು ಅವರದೇ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದರು,ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಸೊಗಡಿನಿಂದ,ಸೊಬಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಯಾವುದು ಮೇಲು ಯಾವುದು ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನುವ ಭಾಷಾಂಧಕಾರ ಸಲ್ಲ. ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ಜೀವನಾಡಿ, ಆದರೆ ಮಿಕ್ಕುಳಿದ ಭಾಷೆಗಳ ಬಗೆಗೂ ನಮಗೆ ಗೌರವ ಇರಲಿ.

ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷರ ವಿಶ್ವಪರ್ಯಟನ ಕಾರ್ಯ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಸ್ಟೈಲ್ ಗಾಗಿ

" ಏ ಗೋ ಯಾ "

" ವಾಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಯು ಆರ್ ನಾಟ್ ಹೆಲ್ಪಿಂಗ್ ಮಿ ? "

ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಬರ್ಮುಡಾ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮೊಬೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ ! ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಾಲೆಗೇ ಕಳಿಸುತ್ತೇವೆ! ಯಾಕೆಂದರೆ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನ್ನೋದು ಅಷ್ಟು ಪಾಪ್ಯುಲರ್ !

ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಕೆಲವು ಮಂದಿ ಹೋಗಿದ್ದರು, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಹೊಸಾ ಪ್ರದೇಶ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸೊಬಗನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾತುರರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಕಾಡು ಇತ್ತೆಂದು ಅವರು ಹೋಗಿದ್ದರು,ಕಾಡಿಗೂ ಹಳ್ಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ನದಿ. ಶರಾವತಿ ನದಿ ಅಂತಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಒಂದುಕಡೆ ಅವರಿಗೆ ನದಿ ದಾಟಿ ಆಚೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಚಿಕ್ಕ ಗುಡಿಸಲೊಂದಿತ್ತು, ಯಾರೋ ಒಬ್ಬಾತ ಏನೋ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ,ಆತನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಆತ ಶುದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಹೋದವರು ಆತನ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿದಾಗ ಆತ ತಾನೇ ಅಂಬಿಗನೆಂದೂ ತಾನು ದೋಣಿ ದಾಟಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಚೆ ದಡಕ್ಕೆ ಬಿಡುವೆನೆಂದೂ ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದ. ದೋಣಿ ದಾಟಿಸಿದ ಕೂಡ ! ದೋಣಿ ದಾಟಿಸಿ ಆದ ಮೇಲೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈ ನೆಂಟರು ಅಭ್ಯಾಸ ಬಲದಿಂದ " ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ " ಎಂದರು. ಆ ಅಂಬಿಗನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕೋಪ ಬಂತು, ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಗಾಯ್ತು. ಏನೇನೋ ಬೈಯ್ದ. ಹೆಚ್ಚೇಕೆ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟಿಸಿ ಓಡಿಸಿದ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ " ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ " ಅನ್ನೋದು ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಶಬ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಹೋದವರಿಗೆ ಕಾಡು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮರಳಿ ಹೋಗುವ ಚಿಂತೆ ಕಾಡ ಹತ್ತಿತು! ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಬೆವರುತ್ತಿತ್ತು ! ಆ ಅಂಬಿಗ ಇನ್ನು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಹತ್ತಿರ ಹೋದರೆ ಹೊಡೆದರೂ ತಿನ್ನಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ ! ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿ ನದಿ ದಾಟಿಸಲು ಬೇರಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮರಳಿ ಹೋಗುವಾಗ ಏನುಮಾಡುವುದು ಎಂಬುದೇ ಪರ್ವತಾಕಾರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು ! ಕೊನೆಗೆ ದೇವರು ದೊಡ್ಡವನು ಆ ಹಳ್ಳಿಯವ ಅವರ ತಪ್ಪನ್ನು ಯವುದೋ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದ, ಅವರನ್ನು ವಾಪಸ್ ಬಿಡುವುದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೆರೆದಿದ್ದ, ಹೀಗಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಮರಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ,ಈಗ ಮತ್ತೆ ಅವರು " ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ " ಅನ್ನುವ ಬದಲು ಕೈಮುಗಿದರು , ಅದಕ್ಕಾತ ಕಿಸ ಕಿಸನೇ ನಕ್ಕ

. " ಓ ಒಡ್ಯಾ ನಂಕೈ.ಮುಗುದ್ಬ್ಯಾಡ ಬಿಡ್ರ, ದ್ಯಾವರವ್ನೆ, ಎಲ್ಲಾ ಘನಾಕಿಟ್ಟಿರ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಂದಪಾ ಬನ್ನಿ " ಎಂದ.

ಹಾಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಆತನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನಂತ ಮುಗ್ಧ ಭಾವವಿತ್ತು, ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇತ್ತು, ಪ್ರೀತಿಯಿತ್ತು, ' ಪಾಪ, ಏನೂ ಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಅವ್ರಗೆ ' ಎನ್ನುವ ಮನೋಧರ್ಮ ಇತ್ತು, 'ಬೇರೆ ಊರಿಂದ ಬಂದರೆ, ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ' ಎನ್ನುವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇತ್ತು. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಿಳಿಸಿ ಆತ ತನ್ನದೇ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭಹಾರೈಸಿ ಅವರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ! We learn the lesson ' be a Roman when you are in Rome ' ! ಹಳ್ಳಿಗರು ಎಂದೂ ಕೆಟ್ಟವರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದ ನಿತ್ಯ-ಸತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಅರಿವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಥವಾಗದ ಭಾಷೆ ಅಪಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಆಗ ಆಗುವ ಅನಾಹುತಗಳೇ ಬೇರೆ. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯ [ Body Language ] ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯದ ಕಲ್ಪನೆ ಬಂದರೆ ಅನೇಕರು ಭಾಷೆ ಗೊತ್ತಿರದಿದ್ದರೂ ಕೆಲಕಾಲ ಬದುಕಬಹುದು. ಯಾರೋ ಸುಲಭವಾಗಿ ನರ್ತಿಸಲು ತನಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದೇ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಸಾದಾ-ಸೀದಾ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ [ನೃತ್ಯ] ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸ್ಟೆಪ್ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದವರೇ ಆದ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿದ ಪ್ರಭುದೇವ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾ ನಟನನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಆತ ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರ-
"
೧. ನಿಮ್ಮ ಬಲಗೈ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಬಲ್ಬ್ ಹಾಕುವ ರೀತಿ ತಿರುಗಿಸಿ,

ಈಗ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ

೨. ನಿಮ್ಮ ಎಡಗಾಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಆರದೇ ಬಿದ್ದಿರುವ ಸಿಗರೇಟ್ ತುಂಡನ್ನು ಹೊಸಕುತ್ತಾ ಆರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ

ಈಗ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ

ಈಗ ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ. ನೀವೀಗ ಒಂಥರಾ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರ ಅಲ್ಲವೇ ? "

ಹೀಗೇ ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದಾದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಲಿಕೆ ಬೇಕಾಗದ ಒಂದು ಭಾಷೆ!

ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹೋದಾಗ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯವರು ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ನಮ್ಮ ಖುಷಿಯೇ ಬೇರೆ ! ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೀರಿ, ಏನೋ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ನಿಮಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಒಬ್ಬರ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆತ ಕನ್ನಡದವರೇ ಅಂತ ತಿಳಿದಾಗ ಆಗುವ ಸಂತೋಷ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ ! ಅಲ್ಲೇ ಶುರು 'ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ'. ಅಮೇರಿಕಾ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು

" ಅಯ್ಯೋ ನೀವು ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಲ್ಲವೇ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ?"

" ಇಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದೇ ಬ್ರಾಂಚು ಉಂಟು ಮಾರಾಯರೇ ಅದಕ್ಕೇ, ನನಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರ್ತಿತ್ತು, ಯಜಮಾನರು 'ಏ ಪ್ರದೀಪ ನೀನು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಇದ್ದು ಬಾ' ಅಂತ ಕಳಿಸಿದ್ದು, ನೀವು ಏನುಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿ ? "

ಎಂದು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

|| ಜನನೀ ಜನ್ಮ ಭೂಮಿಶ್ಚ ಸ್ವರ್ಗಾದಪಿ ಗರೀಯಸೀ ||

ಎಂಬಂತೆ ನಮಗೆ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯ, ಮಾತೃ ಭೂಮಿಯ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅದಮ್ಯ ಪ್ರೀತಿ, ಆ ತುಡಿತ ಅದು ಅನನ್ಯ-ಅನೂಹ್ಯ, ಅನುಭವ ಮಾನ್ಯ!

[ ಮುಂದಿನವಾರ ನೋಡೋಣ ...............]

ವನಿತಾ ದಶಾವತಾರಕೆ ಶರಣು

ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಅಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೇಕೇ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ವಾದ, ಬಲ್ಲವರಿಗೆ ದಿನವೂ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ದಿನವೂ ಮದರ್ಸ್ ಡೇ, ದಿನವೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಹೀಗೇ ಎಲ್ಲವೂ ದಿನವೂ ಇರುತ್ತವೆ ಹೊರತು ಅದು ಒಂದೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಆಗುವ- ಆಗಿ ಮುಗಿದುಬಿಡುವ ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ. ಹೆಂಗಸು-ಗಂಡಸು ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು ಇದ್ದಂತೆ! ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗೀಗ ನಾವು ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಂತೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ-ಮಹನೀಯರಿಗೂ ಅಜಗಜಾಂತರವಿದೆ. ಮಹಿಳೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೊರಗಡೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದರೆ ಅವಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪಾಪಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿದರು[ಓಡಬೇಡ, ಬುದ್ಧಿವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಡ ಎನ್ನಲಿಲ್ಲ] ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ತಿಂಗಳ ನಾಲ್ಕುದಿನ ಅವರ ಋತು ಚಕ್ರದ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ, ನೋವನುಭವಿಸುವ ಆ ಮಹಿಳೆ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಪಡೆಯಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ ದಿಂದ ಆ ದಿನಗಳನ್ನು 'ಮೈಲಿಗೆಯ ದಿನಗಳು' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ಮೌಡ್ಯದಿಂದ ಕೆಲವು ಹುಚ್ಚು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಬಂದವು ಬಿಟ್ಟರೆ ಪೂರ್ವೇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತಿರುವಿಹಾಕಿದ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಮೈಮೇಲೆ ತಾನೇ ಚಪ್ಪಡಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಅಕ್ಕನಾಗಿ, ತಂಗಿಯಾಗಿ, ಮಡದಿಯಾಗಿ,ದಾದಿಯಾಗಿ, ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿ, ದಾಸಿಯಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಹೀಗೇ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರ ಪೋಷಣೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮರಸದಿಂದ, ಸಂತುಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಆಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳಿಂದ ಬಣ್ಣಿಸಿ , ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲೋಕದ ಸಮಸ್ತ ಗಂಡಸರ ಪರವಾಗಿ ಶುಭ ಹಾರೈಸಿ ಮಹಿಳೆಯರೆಲ್ಲರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಜಾನಪದದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಕವನ ಇಂತಿದೆ --

ವನಿತಾ ದಶಾವತಾರಕೆ ಶರಣು
[ಚಿತ್ರ ಋಣ : ೧೨೩ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ಸ್. ಕಾಂ ]

ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊತಗೊಂಡು
ಅಮ್ಮ ಹಡೆದಳು ತನ್ನ ಕನಸ ನೆನೆಸಿ
ತುಂಬಿತ್ತು ಹದಿನೆಂಟು ಓದುತ್ತ ಕೂತ್ಗೊಂಡು
ಬೆಂಬಿಡದೆ ಕಾಡಿದೆವು ಕೆಲಸ ವಿಧಿಸಿ

ಅಕ್ಕ ಬಂದಳು ಮನೆಗೆ ಚೊಕ್ಕ ಬಟ್ಟೆಯ ಕೊಡಲು
ಬೆಕ್ಕಸ ಬೆರಗು ಈ ಮನೆತುಂಬೆಲ್ಲ
ಅಕ್ಕಿಕಾಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರು ಬರೆದಿಹರೆಂದು
ಅಕ್ಕರೆಯ ಮಾತಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ತಿಳಿಸಿ

ತಂಗಿಗ್ಯಾತಕೋ ಕೋಪ ಆದ್ರೂ ಒಂಥರಾ ಪಾಪ!
ಭಂಗ ತಾರಳು ನಮ್ಮ ಇರವ ಗಣಿಸಿ
ಬೃಂಗದಾ ಬೆನ್ನೇರಿ ಬಂತು ತೋಂ ತನ ಎನುತ
ಅಂಗಳದಿ ಜಿಗಿದಾಡಿ ಗೆಲುವಲಿರಿಸಿ

ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಮುಡಿದ ಮಾದಕ್ಕಂಗೆ
ಗಲ್ಲದ ಮೇಲಿನ ಮಚ್ಚೆ ಗುರುತು
ಬೆಲ್ಲದಂತಹ ಮಾತು ಆಡ್ಯಾಳ ಎಲ್ಲರೊಡೆ
ಬಲ್ಲವರೇ ಕೇಳಿ ನೀವ್ ದಾಯಿಯವಳು

'ಮಡದಿಮಾತನು ಕೇಳೆ ಗಿಡಕೆಲ್ಲ ನೋವಕ್ಕು'
ಗುಡಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಈ ಮಾತನ್ನು
ಒಡಲುತುಂಬಾ ಊಟ ಮನತುಂಬುವಾ ನೋಟ
ಬಡಿಸಿ ಪ್ರೇಮದ ಮೂರ್ತಿ ತಾನಾದಳು

ವೈದ್ಯೆ ಪ್ರೇಮಕ್ಕನು ಬಡರೋಗಿಗಳ ಕೂಡ
ಚೋದ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಮಾತನಾಡುವಳು
ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತಾ ಪಾಪ ಅವರ ಕಷ್ಟ
ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಮೀರಿ ಹರಿಸುವಳು

ಊರ ಶಾಲೇಲಿ ಮತ್ತೆ ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯ್ತಿಯಲಿ
ಭಾರೀ ಕೆಲಸದ ಜನರು ಹೆಂಗಳೆಯರು
ಯಾರೇನೇ ಅಂದರೂ ಖಾರಸಹಿಸುತ ನಡೆದು
ದಾರೀ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಶುಭ ಹರಸಿಹರು

ಸಮಯವಿಲ್ಲ ನನಗೆ ಅರೆಘಳಿಗೆ

ಇವತ್ತಿನ ಗಡಿಬಿಡಿಯ ವಾತಾವರಣ ಯಾರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತಹುದಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಬೆಳಗಾದರೆ ಸಾಕು ಒತ್ತಡ, ಒತ್ತಡ. ಸ್ನಾನ,ಪೂಜೆ, ತಿಂಡಿ, ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಕೂಲು, ಅವರ ತಯಾರಿ,ಆಫೀಸಿನ ಕೆಲಸ-ಅಲ್ಲೂ-ಹೊಸಕೆಲಸಗಳು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ ಬೇಸರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಾಸ್ ಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅವರ ಹೊಸ ಕೆಂಪುಕಣ್ಣಿನ ಭಂಗಿ, ಪಕ್ಕದವರನ್ನು ಜೊತೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಅಪರೂಪಕ್ಕಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಊರಾಚೆ ಹೋಗಿಬರೋಣವೆಂದರೆ ನಾಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ತಡವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕ, ದುಗುಡ-ದುಮ್ಮಾನ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವೇ ದೈಹಿಕ ಆನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ನಮಗೇ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ನಾವು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಯೋಗ-ಧ್ಯಾನ-ಸಂಗೀತ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಕಲೆ ಇವುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ನಮಗೇ ಸಮಯವೇ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ದಿನಕಳೆದ ಹಾಗೆ ನಾವು ಪ್ರೊಮೋಶನ್ ಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತೇವೆ, ಬರೇ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರೊಮೋಶನ್ , ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಮೋಶನ್ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮವರು,ಹಿತೈಷಿಗಳು ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರೂ ನಮ್ಮ ಥರಾನೇ ಬ್ಯುಸೀ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ! ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೊಡೆದುಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಹೈ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರೆಶರ್ [high bp] ತನ್ಮೂಲಕ ಹೃದ್ರೋಗ, ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ಇವೆಲ್ಲ ಒಕ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ! ಹಾಗಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾವರ್ತಿಯಾದರೂ 'ನಮಗೇ' ಅಂತ ಸ್ವಂತ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿರಲಿ ಎಂಬುದು ಈ ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿತ ಸಂದೇಶ.

ಸಮಯವಿಲ್ಲ ನನಗೆ ಅರೆಘಳಿಗೆ

ಸಮಯವಿಲ್ಲ ನನಗೆ ಅರೆಘಳಿಗೆ
ಸಮಯವಿಲ್ಲ ನನಗೆ

ಬೆಡರು ಬೆಳಗಿನಲಿ ಸ್ನಾನ-ಪೂಜೆಗಳು
ಒಡನೆಯೇ ಗಬಗಬ ತಿಂಡಿಯ ಹಂತ
ಗಡಬಡಿಸುತ ಮಗನನು ಬಿಡೆ ಶಾಲೆಗೆ
ಬಿಡದೆ ಓಡುವುದು ಕಛೇರಿ ಕಡೆಗೇ

ಒಡನಾಡಿಗಳನು ಮಾತನಾಡಿಸಲು
ಜಡಜೀವಕೆ ತುಸು ಬೇಗುದಿ ಕಳೆಯಲು
ಅಡಿಗಡಿಗೊದಗುವ ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳು
ಬಿಡುಗಡೆಯಿಲ್ಲದ ಯಂತ್ರದ ಥರದಲಿ

ನಿಡುಸುಯ್ದಿರೆ ಮನೆಯಲಿ ಅರ್ಧಾಂಗಿ
ಗಡುಸಾಯಿತು ಯಜಮಾನರ ಭಂಗಿ
ನಡುನಡುವಲೇ ಬರೋ ಹೊಸ ಕೆಲಸಂಗಳು
ಎಡಬಿಡದೇ ಪೂರೈಸಲಿ ಹೇಗೇ ?

ಬಾಡಿಗೆ ಗಾಡಿಯ ಎರವಲು ಪಡೆದು
ಜೋಡಿಗೆ ಪಕ್ಕದ ಜನರನು ಕರೆದು
ನಾಡಸಿರಿಯ ನೋಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ
ಗೂಡುಸೇರುವಾತಂಕವು ಮನಕೆ !

ನಾದೋಪಾಸನೆ ನಾಗರಹಬ್ಬ
ವೇದವೆಲ್ಲ ನನಗ್ಯಾತಕೋ ಅಪ್ಪಾ ?
ಓದಲೂ ಆಗದ ಈ ದಿನಗಳಲಿ
ವೇದನೆಯಾಯಿತು ಮನದಲಿ ತಪ್ಪಾ ?

ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ತನಕ ದೊರೆಯದಣ್ಣ ಮುಕುತಿ

ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ತನಕ ದೊರೆಯದಣ್ಣ ಮುಕುತಿ

ಆದಿ ಶಂಕರರ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಲೋಭನೆಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ, ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಪ್ರಚಾರಮೂಲಗಳು ಇಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ-ಹಿಂಸೆ ಅತಿಯಾಗಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೈದ, ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಕಷ್ಟದ ಜೀವಿತ ನಡೆಸಿ, ೫ ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡು,ಬಾಲ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಅಸೇತು-ಹಿಮಾಚಲ ಪರ್ಯಂತ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿ ಜನರನ್ನು-ಮನುಕುಲವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಉದ್ಧಾಮ ಪಂಡಿತ,ವಾಗ್ಮಿ, ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ, ಪರಕಾಯಪ್ರವೇಶದ ವಿಭೂತಿಪುರುಷ, ಅಖಂಡ ತಪಸ್ವಿ ಅವರು. ಅವರನ್ನು ಜನ ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸದಿದ್ದರೂ ತನ್ನದಲ್ಲದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಭಗವಂತನಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೈಲಾಸಪತಿ ಶಂಕರನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಅವತಾರ ಗುರು ಶಂಕರರು. ತಂದೆ-ತಾಯಿ-ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮ-ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ-ಬಂಧು-ಬಾಂಧವ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿ ಜನರನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಸಂದಿದೆ. ಜನರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ಧ್ಯಾನ-ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಶಂಕರರು. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ದಂತಕಥೆಗಳೇ ಇವೆ.

ಶೃತಿಸ್ಮೃತಿಪುರಾಣಾನಾಮಾಲಯಂ ಕರುಣಾಲಯಂ |
ನಮಾಮಿ ಭಗವತ್ಪಾದಂ ಶಂಕರಂ ಲೋಕಶಂಕರಮ್ ||
ಶಂಕರಂ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯಂ ಕೇಶವಂ ಬಾದರಾಯಣಂ |
ಸೂತ್ರಭಾಷ್ಯಕೃತೌ ವಂದೇ ಭಗವಂತೌ ಪುನಃ ಪುನಃ ||

ಆಡು ಮುಟ್ಟದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ ಹೇಗೋ ಹಾಗೇ ಶಂಕರರು ಎತ್ತುಕೊಳ್ಳದ ವೇದ-ವೇದಾಂತ-ಶಾಸ್ತ್ರ-ಸೂತ್ರ-ಸಂಹಿತೆ-ಶೃತಿ-ಸ್ಮೃತಿ-ಪುರಾಣ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ! ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಶಂಕರರ ಕೊಡುಗೆ ಇದೆ. ಯಾವ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಶಂಕರರು. ಹೇಗೆ ಕವಿಗೆ ಸಮಯ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತರುತ್ತದೋ ಹಾಗೇ ಶಂಕರರು ಓಡಾಡುವಾಗ ಎದುರಾಗುವ ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳು ಅವರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಅದನ್ನು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ನಾವು ಶರಣೆನ್ನಬೇಕು.

ಇಂತಹ ಶಂಕರರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು, [ಮೊನ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಯೋಗಭಿಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ]. ಹೀಗೇ ಒಂದು ದಿನ ಶಂಕರರು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಹೊರಟು ಅತೀವ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ,ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಓರ್ವನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೇಳುತ್ತಾ ನಿಂತರು--

|| ಭವತಿ ಭಿಕ್ಷಾಂದೇಹಿ || " ಅಮ್ಮಾ , ಸನ್ಯಾಸಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡು ತಾಯಿ "

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನರು ಇರಲಿಲ್ಲ, ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಳು, ಆಕೆ ಹೊರಗಡೆ ಬಂದು ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಎದುರು ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ನೋಡಿ ಕೈಮುಗಿದು ಗಳಗಳನೆ ಅಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಶಂಕರರು ಕೇಳಿದರು

" ಅಮ್ಮಾ ಯಾಕಮ್ಮ ಅಳುತ್ತಿರುವೆ ? ಒಂದು ಮುಷ್ಠಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಹಾಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಳಬೇಕೇಕೆ? "

ಆಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು " ಸ್ವಾಮೀ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳೇ, ನಾವು ತುಂಬಾ ಬಡವರು, ಊಟ ಮಾಡದೇ ದಿವಸಗಳೇ ಆದವು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಣಲು-ಉಡಲು ಅನುಕೂಲವಿಲ್ಲದವರು, ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಎದುರು ತಮ್ಮಂತಹ ಸನ್ಯಾಸಿ ಬಂದರೂ ಕೂಡ ಕೊಡಲೂ ತುತ್ತಿರದಷ್ಟು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಇಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ ನೆನಪಾಗಿ ಅಳು ಬಂತು, ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಸ್ವಾಮೀ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲು ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ "

" ನೋಡಮ್ಮಾ, ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನಬಾರದು, ಏನಾದರೊಂದು ಇದ್ದೇ ಇದೆ, ಹುಡುಕಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನೇ ಕೊಡು, ನಗದಷ್ಟೇ ಸಾಕು "

" ಸ್ವಾಮೀ, ಏನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದರೂ ಈ ರೀತಿ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಯಾಕೆ? ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆ ಸಿಗಬಹುದಾದ ತಿನ್ನುವ ಯಾವ ಪದರ್ಥವೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ "

" ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಕೊಡಮ್ಮಾ ನನಗೆ, ಅದೂ ಇಲ್ಲವೇ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ? "

" ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು, ಬರೇ ನೀರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡುವುದು ಸ್ವಾಮೀ ? "

" ಬರೇ ನೀರೇ ಸಾಕು ಕೊಡಮ್ಮ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಕೊಡು "

ಹುಡುಕುತ್ತಾಳೆ, ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಭರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಟ್ಟಿರುವ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಒಂದಿರುವುದು ನೆನಪಾಯ್ತು. ಅದನ್ನೇ ಕೊಡಲೇ ಎಂದಾಗ ಶಂಕರರು ಕೊಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯನ್ನು ಶಂಕರರ ಕೈಗೆ ಹಾಕಿ, ಲೋಟದಲ್ಲಿ ನೀರಿತ್ತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಆ ತಾಯಿ.

ಶಂಕರರು ಅದನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ತಿಂದು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಅಲ್ಲೇ ನೇರವಾಗಿ ದೇವಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ!

"ಅಮ್ಮಾ ಮಾತೆ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ , ಯಾಕಮ್ಮಾ ಇವರಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಬಡತನ ? "

" ಅದು ಅವರ ಪೂರ್ವ ಜನ್ಮದ ದುಷ್ಕೃತಗಳ ಪಾಪಾವಶೇಷ, ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಕಳೆಯುವವರೆಗೆ ನಾನೇನೂ ಮಾಡಲಾರೆ " ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಭಗವತಿ.

ಹೀಗೇ ವಾಗ್ವಾದ ಮುಂದುವರಿದು ದೇವಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಡತನ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಶಂಕರರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ ' ಹರಮುನಿದರೂ ಗುರು ಕಾಯುವ 'ನೆಂದು!

ಆಗ ಶಂಕರರ ಬಾಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ 'ಕನಕಧಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರ'. ಶಂಕರರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಆ ಮನೆಗೆ ಕನಕವೃಷ್ಟಿ ಯಾಗುವಂತೆ,ಸಿರಿವಂತಿಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಸನ್ಯಾಸಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲೂ ಯೋಗಬೇಕು. ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಅನಿಸುತ್ತದಿರಬೇಕು 'ಇಂದು ಇಂಥಾ ಮನೆಗೇ ಭಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗು' ಅವರ ಆತ್ಮ ನುಡಿಯುತ್ತಿರಬೇಕು! ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರು ಇದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಗ್ರಹಿಸಿಯೇ ಬೇಕೆಂತಲೇ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬಂದಿದ್ದರು ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗೇ ಬಂದು ಕಷ್ಟನಿವಾರಿಸಲೂ ಒಂದು ಯೋಗ ಬಡತನದಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಬೇಕು.

ಇಂತಹ ಗುರುವನ್ನು ಪಡೆದ ನಾವೇ ಧನ್ಯರು. ಜಗದಮಿತ್ರ ಒಮ್ಮೆ ಇಂತಹ ಗುರು ಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಎರಗುತ್ತ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ -

ಆದಿ ಶಂಕರತಾನು ಮೋದದಲಿ ವೇದವನು
ಓದುತನುಭವಿಸಿ ಲೋಕದ ಕಷ್ಟಗಳನು
ಬಾಧೆ ಕಳೆಯಲು ಹಲವು ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಬೋಧಿಸಿದ
ಆದರ್ಶ ಗುರು ನೋಡ | ಜಗದಮಿತ್ರ


ಶೃತಿ-ಸ್ಮೃತಿ ಪುರಾಣಗಳ ನೋಡಿ ಭಾಷ್ಯವ ಬರೆದ
ಕೃತಿಗಳಪಾರವ ದಯದಿ ಕರುಣಿಸುತ ಜಗಕೆ
ಧೃತಿಗೆಟ್ಟ ಮನುಕುಲಕೆ ಭೂರಿ ಕಾಣ್ಕೆಯ ಕೊಟ್ಟ
ಕೃತದೋಷ ಕಳೆ ನಮಿಸಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ


ಇರಲು ಇಂಥಹ ಗುರುವು ಬರಲಿ ಯಾವುದೇ ಬವಣೆ
ಹರಮುನಿಯೇ ಗುರು ಕಾಯ್ವ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲಿ
ಬರದ ಛಾಯೆಯದೆಂದು ಬಾಧಿಸದು ಜಗದೊಳಗೆ
ವರವ ಪಡೆಯಲು ಕ್ರಮಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಸದಾಶಿವಸಮಾರಂಭಾಂ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಮಧ್ಯಮಾಂ |
ಅಸ್ಮದಾಚಾರ್ಯಪರ್ಯಂತಾಂ ವಂದೇ ಗುರು ಪರಂಪರಾಮ್ ||

ಘಮಾ ಘಮಾ ಘಮಾಡಸ್ತಾವ ಮಲ್ಲೀಗೀ

ಘಮಾ ಘಮಾ ಘಮಾಡಸ್ತಾವ ಮಲ್ಲೀಗೀ

ನೀ ಹೊರಟಿದ್ದೀಗ ಎಲ್ಲಿಗಿ ?

ನೀ ಹೊರಟಿದ್ದೀಗ ಎಲ್ಲಿಗಿ ?
[ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಋಣ: ಅಂತರ್ಜಾಲ ]

ಇಷ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಏನು ಹೇಳಹೊರಟೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಬೇಡ ! ಹೌದೌದು ನಾನು ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ತರ್ ಬಗ್ಗ ಮಾತಾಡ್ಲಾಕ್ ಹತ್ತೇನಿ. ವರಕವಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕುಲ ತಿಲಕ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ,ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ ದಿ| ಶ್ರೀ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ [ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ]ಯವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ಪಾವನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ೩೧ ಜನವರಿ ೧೮೯೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಘನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಉಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜ ಹತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆದು 'ದಾಸಗ್ರಂಥಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ೧೨ ವರ್ಷದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಬಡತನವನ್ನೇ ಹಾಸು-ಹೊದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕುಟುಂಬದ ಬಂಡಿ ಎಳೆಯಲು ತಾಯಿ ಖಾನಾವಳಿ ಯನ್ನು [ಊಟ-ತಿಂಡಿ ಪೂರೈಸುವ ಮೆಸ್ ಥರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ನಡೆಸಿದರು. ತಾಯಿಯ ಆ ಕಷ್ಟದ ಅನುಭವದ ಪರಿಣಾಮ ಮಗ ದತ್ತನ ಮೇಲೆ ಆಗದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ನೆನಪಲ್ಲೇ ತಾಯಿ ಅಂಬಿಕೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲೇ ದತ್ತನಿಗೆ ಅಂಬಿಕೆ ಸೇರಿತು 'ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ' ಹುಟ್ಟಿದ ! ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ-ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿತು ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಮುಗಿಸಿದ ಬೇಂದ್ರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫರ್ಗಸ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಗೆ ಸೇರಿದರು.ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಡಿಗ್ರೀ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಎಂಬವರೊಟ್ಟಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿಯ ಡಿ.ಎ. ವಿ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ೧೯೪೪ ರಿಂದ ೧೯೫೬ ರ ತನಕ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ ಧಾರವಾಡ ಸ್ಟೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

[ಶ್ರೀ ಕೀರ್ತಿನಾಥ್ ಕುರ್ತಕೋಟಿ, ಶ್ರೀ ಜಿ.ಬಿ.ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ]

೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪೊಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಹರಿಕಾರರಾದ ಆನಂದಕಂದ[ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮ], ಶಂ.ಬಾ.ಜೋಶಿ, ಎನ್ಕೆ, ಸಿದ್ಧವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮ, ಜಿ.ಬಿ.ಜೋಶಿ, ರಂ.ಶ್ರೀ.ಮುಗಳಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸೇರಿದ್ದರು. ಕಾವ್ಯ -ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಕುರಿತು ಆಗಾಗ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು 'ನಾಡ ಹಬ್ಬ' ವೆಂಬ ಸಣ್ಣ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ನವರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ 'ನರಬಲಿ' ಎಂಬ ಸರಕಾರೀವೈರುಧ್ಯ ಬರಹವನ್ನು ಬರೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಮುಗದ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಜೈಲುವಾಸವಾಯಿತು. ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಜೀವನದಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ತಯಾರಿಸಿತು.

ಕನ್ನಡದ ಅಪ್ರತಿಮ ಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಬರೆಯಲು ಪಾರಭಿಸಿದ್ದು ತನ್ನ ಸರಳ-ಸುಲಲಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ. ನಂತರ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಜ್ಞಾನದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದವು. ಸ್ವತಹ ತನ್ನನ್ನೇ ಮೂರು ಮಜಲುಗಳುಳ್ಳ ಆತ್ಮ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆ, ಸಹಜವಾಗಿ ತಾನು,ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ ತಾನು, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬಿಟ್ಟಿರದ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೂ-ಬೆನ್ನಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ನದಿಯ ಎರಡು ದಡಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಲೋಕದ ತಂದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಚನ-ಕೀರ್ತನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡು ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡು, ಜಾನಪದ ಶಬ್ಧಗಳ ಮಿಳಿತ, ಜನಪದರ ನಂಬಿಕೆ, ಪುರಾಣ, ವೇದ-ವೇದಾಂತಗಳ ಸಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮ, ದೇಶಪ್ರೇಮ,ದಂತಕಥೆಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮಿಶ್ರ ಛಾಪು ಎದ್ದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೇಂದ್ರೆ ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಬುದ್ಧಿ ಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನ ಎಲ್ಲರೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನದ ರೀತಿಯ ವಾಗ್ಝರಿ ಜನರನ್ನು ಅವರಕಡೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕೊನೇ ಕೊನೆಗೆ ಬೇಂದ್ರೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. 'ವಿಶ್ವಧಾರನಸೂತ್ರ' ಎಂಬ ಅವರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಕವಿಸಮಯ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಕವಿಗೆ ಏನೋ ಒಂದು ಬಿಂದು ರೂಪ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು ಅದು ಗರ್ಭದ ಕೂಸಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಹಲವಾರು ಕಾರಣ,ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ನಡುವೆ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅತೀ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕವಿ ಎಂದೆನಿಸುವುದು ಅಪರೂಪ. ಬಹುತೇಕ ಕಾವ್ಯಗಳು-ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಜನಿಸಿದ್ದು ಕವಿಯ ನೋವಿನ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದುವಾಗ,ಹಾಡುವಾಗ,ಬಳಸುವಾಗ ಆ ಕರ್ತೃ ಕವಿಯನ್ನು ನೆನೆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅವರಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಧು ಜೀವಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಭಾಗಿಗಳು ನಾವಾಗುತ್ತೇವೆ!

'ಹೂ ಬಳ್ಳಿಯ [ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]ಹೂ ಧಾರವಾಡದ ದಾರ ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ ಸೂಜಿ' ಎಂದು ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಈ ಕವಿ ಹೇಳಿದ್ದಿದೆ. ಧಾರವಾಡದ ಜನತೆಗೆ ಅವ್ರು ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ತರ್ ಆಗಿದ್ರು ಬಿಟ್ರೆ ಅವರು ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ 'ದೊಡ್ಡಜನ' ಅಂತ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಜನರಂತೆ ಕಂಡರು, ಆಗಾಗ ಬೇಂದ್ರೆ ಕವಿ ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೀತಾ ಇತ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಪಿ-ತಿಂಡಿ ಹೇಗೆ ಹಿತವೆನಿಸುತ್ತದೋ ಹಾಗೇ ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ತರ್ ಹಾಡು ಹಾಡಿಕೊಂಡು ನರ್ತಿಸಿದಾಗ ಕವಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಸಂತಸದ ಹಲವು ಗೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು! ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನದಲ್ಲೂ ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂದೂ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೇ ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ! ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕದಿನ ಅಘೋಷಿತ ಉಪವಾಸವಿರುತ್ತಿತ್ತು-ಅಂದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಸಿಗಳು ಮುಗಿದುಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೊಂಡು ತರಲಾರದ ಬಡತನವಿತ್ತು ! --ಇಂತಹ ಒಂದು ದಿನ ಹೆಂಡತಿಯ ದುಃಖದ ಮುಖನೋಡಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕವಿ ಸಾರಿದರು--

ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರಾ ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾ .....

ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಸ್ಥಿತಿ ಬೇಡ, ನಮ್ಮ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳನ್ನು-ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನದ ಹದ್ದುಬಸ್ತಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಇದ್ದರೂ ಇರದಿದ್ದರೂ ಮನದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರೋಣ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಈ ಮೇಲಿನ ಹಾಡು ಹಾಡಿ ನರ್ತಿಸಿದರು ನಮ್ಮ ಬೇಂದ್ರೆ ! ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ --

ಮೂಡಲ ಮನೆಯಾ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ
ನುಣ್ಣನೆ ಎರಕಾವ ಹೊಯ್ದ ....
ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಬೆಳಕೂ ಹರಿದೂ ಜಗವೆಲ್ಲಾ ತೊಯ್ದ
ದೇವನಾ ಜಗವೆಲ್ಲಾ ತೊಯ್ದ....

ಒಂದೊಂದು ಕಾವ್ಯವೂ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ-ಅತಿ ವಿಶೇಷ, ಹೆಚ್ಚೇಕೆ ನಮ್ಮ ಬೇಂದ್ರೆ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಮುಗಿಸಲಾರದ ಘನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದವರು.

ಮಕ್ಕಳು-ಮನೆ-ಕುಟುಂಬ
ಬಡತನಕ್ಕೆ ಹಸಿವೆ ಜಾಸ್ತಿ,ಮಕ್ಕಳು ಜಾಸ್ತಿ ಅಂತೆಲ್ಲ ಜನ ಅಂತಾರೆ, ಬಹುಶಃ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ನೋವಿನ ಮರೆವಿಗೆ ಹಾಗೋ ಏನೋ ಅಂತ ನನಗನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಬರ್ತಿ ೯ ಜನ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿದದು ಬರೇ ಮೂರು. ಉಳಿದ ೬ ಹಲವಾರು ಶಾರೀರಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಮರಣಿಸಿದವು. ಪ್ರತೀ ಸರ್ತಿ ಕೂಸೊಂದು ಸತ್ತಾಗ ಆ ಹಡೆದ ತಾಯಿ-ತಂದೆಗೆ ಏನನ್ನಿಸಿರಬೇಡ ! ಅಂತಹ ದುಃಖವನ್ನೂ ಕವಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರೆತರು--

ನೀ ಹೀಂಗ ನೋಡಬೇಡ ನನ್ನ
ನೀ ಹೀಂಗ ನೋಡಿದರೆ ನನ್ನ ತಿರುಗಿ
ನಾ ಹ್ಯಾಂಗ ನೋಡಲೇ ನಿನ್ನ .......

ಮಕ್ಕಳು ಪಾಂಡುರಂಗ, ವಾಮನ ಮತ್ತು ಸುಮಂಗಲಾ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯ-ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬೇಂದ್ರೆ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ-ಅದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಬಿಡಿ, ಬೇಂದ್ರೆ ಒಬ್ಬರೇ-ಅವರಿಗೆ ಅವರೇ ಸಾಟಿ -ಕಾರಂತರ ಹಾಗೆ ! ಮೊದಲೇ ನಾನೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಅದು ದೈವದ 'ಬೇಂದ್ರೆ ಅವತಾರ', ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವರ ಹಲವು ಒಂದೊಂದಂಶದ ಅವತಾರಗಳೇ ಹುಟ್ಟಿ ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳಾಗಿ ಮೆರೆದವು ಈ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ.

ಧಾರವಾಡದ ಸಾಧನಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆ

ಬಾ ಬಾರೋ ಬಾರೋ ಬಾರೋ
ಬಾರೋ ಸಾಧನ ಕೇರಿಗೇ.....

ಎಂಬ ಹಾಡು ಬರೆದರು. ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ 'ನಾದಲೀಲೆ' ಅತೀ ಜನಪ್ರಿಯ. ನಾಕುತಂತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕವಿಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡದ ನಮ್ಮ ಬೇಂದ್ರೆಯವರನ್ನುಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರ, ಅವರ ಕೇಳ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕೆಲವು ಎರಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಅಡ್ರೆಸ್ ಬಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿ, ಪ್ಲೇ ಮಾಡಿ ಆನಂದಿಸಿ --
Youtube links

೧. ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಿಂ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕೂ
http://www.youtube.com/watch?v=ix5-81AyZyU

೨. ಮೂಡಲ ಮನೆಯಾ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ ....
http://www.youtube.com/watch?v=n-Dfzg9RuEA

ಇವುಗಳ ಹಾಡುಗಾರರು, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮ್ಮ ನಮನಗಳು

ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಫಲಕಗಳು

• ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 1974 (ನಾಕುತಂತಿ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ )
• ಪದ್ಮಶ್ರೀ - 1968
• ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 1958
• ಕೇಳ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 1965
• ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ - ೧೯೬೮
• ಉಡುಪಿಯ ಅದಮಾರು ಮಠ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಕುಲ ತಿಲಕ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ
  

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು

• ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ (1922)
  
• ಗರಿ (1932)
• ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಮಕಸ್ತೂರಿ (1934)
• ಸಖೀಗೀತ (1937)
• ಉಯ್ಯಾಲೆ (1938)
• ನಾದಲೀಲೆ (1940)
• ಮೇಘದೂತ (1943))
• ಹಾಡು ಪಾಡು (1946)
• ಗಂಗಾವತರಣ (1951)
• ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಹಾಡು ಪಾಡು (1956)
• ಸೂರ್ಯಪಾನ (1956)
• ಹೃದಯಸಮುದ್ರ (1956)
• ಮುಕ್ತಕಂಠ (1956)
• ಚೈತ್ಯಾಲಯ (1957)
• ಜೀವಲಹರಿ (1957)
• ಅರಳು ಮರಳು (1957)
• ನಮನ (1958)
• ಸಂಚಯ (1959)
• ಉತ್ತರಾಯಣ (1960)
• ಮುಗಿಲಮಲ್ಲಿಗೆ (1961)
• ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿ (1962)
• ನಾಕು ತಂತಿ (1964)
• ಮರ್ಯಾದೆ (1966)
• ಶ್ರಿಮತ (1968)
• ಬಾ ಹತ್ತರ (1969)
• ಇದು ನಭೋವಾಣಿ (1970)
• ವಿನಯ (1972)
• ಮತ್ತೆ ಶ್ರಾವಣ ಬಂತು (1973)
• ಒಲವೆ ನಮ್ಮ ಬದಕು (1977)
• ಚತುರೋಕ್ತಿ (1978)
• ಪರಾಕಿ (1982)
• ಕಾವ್ಯವೈಖರಿ (1982)
• ಬಾಲಬೋಧೆ (1983)
• ತ ಲೆಕ್ಕನಿಕಿ ತ ದುತಿ (1983)
• ಚೈತನ್ಯದ ಪೂಜೆ (1983)
• ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳು (1987)
• ಶ್ರಾವಣ ಪ್ರತಿಭೆ (1987)
• ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾ (1990)

ನಾಟಕ-ರೂಪಕಗಳು

• ತಿರುಕರ ಪಿಡುಗು (1930)
• ಉದ್ಧಾರ (1930)
• ನಗೆಯ ಹೋಗೆ (1931)
• ಹುಚ್ಚಾಟಗಳು (1935)
• ಹೊಸ ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಏಕಾಂಕಗಳು (1950)
• ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ ನಾಟಕ ಸಂಪುಟ (1982)

ಪ್ರಬಂಧ

• ನಿರಾಭರಣಸುಂದರಿ (1940)

ವಿಮರ್ಶೆ

• ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆ (1937)
• ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಶೂಧನ್ (1940)
• ವಿಚರಮಂಜರಿ (1945)
• ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶನ ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ (1954)
• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ (1959)
• ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಯಕರತ್ನಗಳು (1968)
• ಮಾತೆಲ್ಲ ಜ್ಯೋತು (1972)
• ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿರಾಟ್ಸ್ವರೂಪ (1974)
• ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ (1979)
• ಮತಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧುನಿಕ ಮಾನವ (1979)

ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು

• ನನ್ನದು ಈ ಕನ್ನಡ ನಡು (1928)
• ಹಕ್ಕಿ ಹಾರುತಿದೆ (1930)
• ಚಂದ್ರಹಾಸ (1948)
• ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ (1957)
• ಕನಕದಾಸ ಚತುರ್ಷತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂಸ್ಮರಣ - ಸಂಪುಟ (1965)

ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮತ್ತು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದ ಕೃತಿಗಳು

• A Theory of Immortality (1977)
• ಸಂತ ಮಹಂತಂಚ ಪೂರ್ಣ ಶಂಭು ವಿಟ್ಠಲ್ (1963)
• ಸಂವಾದ (1965)
• ವಿಟ್ಟಲ ಸಂಪ್ರದಾಯ (1984)
• ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ (1957)
• ಶಾಂತಲ (1972)
• ಉಪನಿಶದ್ರಹಸ್ಯ by R.D. Ranade (1923)
• ಭಾರತೀಯ ನವಜನ್ಮ " The Indian Renaissance" by Sri Aurobindo (1936)
• ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಯೋಗ ಆಶ್ರಮ ಮತ್ತು ತತ್ವೋಪದೇಶ (1947)
• ಕಬೀರ ವಚನಾವಳಿ (1968)
• ಭಗ್ನಮೂರ್ತಿ-ಮರಾಟಿ ಕವಿ ಅನಿಲ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಅನುವಾದ (1972)
• ಗುರು ಗೋವಿಂದಸಿಂಗ್ -ಹರವನ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದ
  
• ನೂರೊಂದು ಕವನಗಳು - ಹುಮಾಯುನ್ ಕಬೀರ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿತ ಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟಾಗೋರ್ ರವರ ಕೃತಿಗಳ ಅನುವಾದ.

ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಬಳಲಿದರು, ಆಗ ಅವರನ್ನು ಮಗ ಡಾ|ವಾಮನ ಬೇಂದ್ರೆನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಕೊಟ್ಟ ಮಾಶಾಸನ ರೂ.೨೫೦ ರಲ್ಲೇ ಬೇಂದ್ರೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು, ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತರು. ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಅನೇಕ ಕವನ-ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಗ ಶ್ರೀ ವಾಮನ ಬೇಂದ್ರೆ ಬರೆದುಕೊಂಡುನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿಸಿದರು. ದಿನಾಂಕ ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೧ರಂದು ಮುಂಬೈ [ಅಂದಿನ ಬಾಂಬೆ]ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಬೇಂದ್ರೆ ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದುಕೂರುವ ಆಪ್ತರು, ಅಜರಾಮರರು. ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ ಅವರದೇ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿನಡೆಯಿತು, ಅದರ ನಂತರ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಕೂಡ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಖರ್ಚೂ ಆಗಬಾರದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ಖಾತೆಯಲ್ಲೂ ಏನೂ ಉಳಿಯಬಾರದೆಂಬ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಮಗ ವಾಮನ ಬೇಂದ್ರೆ ಹಾಗೇ ಆಗುವಂತೆ ನೋಡಿಪೂರೈಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ಮರೆಯಲಳವೇ ? ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೇ ನಮ್ಮ ಕಿವಿಯಲ್ಲೀಗ........

ಘಮಾ ಘಮಾ ಘಮಾಡಸ್ತಾವ ಮಲ್ಲೀಗೀ.........

ನೀ ಹೊರಟಿದ್ದೀಗ ಎಲ್ಲಿಗಿ ?........

ನೀ ಹೊರಟಿದ್ದೀಗ ಎಲ್ಲಿಗಿ ?.........

ಭಿಕ್ಷೆ, ಭಿಕ್ಷು ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ

ಭಿಕ್ಷೆ, ಭಿಕ್ಷು ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ

ಭಗವಂತ ಕೊಟ್ಟ ಹಲಾವು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರ ಒಡಲಿಗೆ ದಾಹತಣಿಸಲು ಬೇಕಾದ್ದು ಅನ್ನ. ಅಗ್ನಿಯ ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜಠರಾಗ್ನಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಅದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನಾವು ದುರ್ಬಲ ಗಂಧಕಾಮ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿದಾಗ ದುರ್ಬಲ ಗಂಧಕಾಮ್ಲದ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆದಾಗ ಅದು ಜಠರದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಠರದ ಗೋಡೆಯನ್ನೇ ಕರಗಿಸಿ ಹುಣ್ಣುಮಾಡಲು ತೊಡಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ' ಅಲ್ಸರ್ ' ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಒಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿದಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ತಾಕತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ-ಆದರೆ ನಮ್ಮಂಥ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ನೀಡುವ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಲವು ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಅಧ್ಯಯನ,ಅಧ್ಯಾಪನ, ವೈದ್ಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞ, ಗಣಿಕಾರ್ಮಿಕ, ಸುವರ್ಣಪರೀಕ್ಷಕ, ಸಿನಿಮಾನಟ, ಹಾಡುಗಾರ,ಸಂಗೀತಗಾರ ಹೀಗೇ ವೃತ್ತಿ ಅನೇಕ. ಇದನ್ನೇ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಉದರ ನಿಮಿತ್ತಂ ಬಹುಕೃತ ವೇಷಂ ಅಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಬುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವರಾದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಾಗೇ ಬದುಕಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೊದಲ ತರಗತಿಯವರು, ಅಂದರೆ ಬುಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವರು.ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹಸಿವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಸಾಧ್ಯ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಸಿವಿದ್ದರೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೇ ಜ್ಞಾನದ ಹಸಿವಿದ್ದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಓದಿನ/ಕೋಶದ ಮೊರೆಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಬಹಳ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಂದೂ ಹೊಟ್ಟೆಬಿರಿ ಊಟಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಸರ್ವಜ್ಞ ಕವಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ

ಒಮ್ಮೆ ಉಂಡರೆ ಯೋಗಿ ಮಗುದೊಮ್ಮೆ

ಉಂಡರೆ ಭೋಗಿ ಭಿಮ್ಮಗುಂಡರವರೋಗಿ

ಯೋಗಿಯು ಸುಮ್ಮನಿರುತಿಹನು ಸರ್ವಜ್ಞ

ಹೀಗೇ ಯಾರು ಕಾರ್ಯ ತತ್ಪರರೋ ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಿರಿ ಊಟಮಾಡಿದರೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಇಂಗ್ಲೀಷನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಾವು working lunch ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ಯೋಗಿಗಳು ಒಪ್ಪತ್ತಿನ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ, ಇನ್ನೊಂದು ಹೊತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಲು-ಹಣ್ಣು ಸೇವಿಸಿ ಕಾಲಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಯೋಗಿಗಳು, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತರಾಗಿ ಬದುಕುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇರೆ ದುಡಿಮೆಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಅವಕಾಶ-ಅನುಕೂಲ ಇರುವುದಿಲ್ಲ;ಅರ್ಥಾತ್ ಅವರು ಕರ್ಮದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯವರ ಸಹಾಯ ಬೇಕು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮಾತ್ರ ಊಟ, ಅದೂ ಊಟಮಾಡಲು ಯಾರೋ ಸತ್ ಶಿಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಹಸ್ತೋದಕ [ಕೈ ಮೇಲೆ ಆಪೋಶನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುವ ನೀರು] ಹಾಕಬೇಕು,ಅದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆತ ಊಟ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾರ ! ಇಂತಹ ಸತ್ಪಾತ್ರರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಸೇವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ' ಯೋಗ ಭಿಕ್ಷೆ ' ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆ ಸದಾ ಪೂರ್ಣೆ ಶಂಕರಃ ಪ್ರಾಣ ವಲ್ಲಭೇ|

ಜ್ಞಾನ-ವೈರಾಗ್ಯ ಸಿಧ್ಯರ್ಥಂ ಭಿಕ್ಷಾಂದೇಹಿ ಚ ಪಾರ್ವತಿ||

--ಭಗವಾನ್ ಆದಿ ಶಂಕರರು ಅನ್ನಪೂರ್ಣೆಯಾದ, ಜಗನ್ಮಾತೃವಾದ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಞಾನ-ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ತನಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡು ಎಂದು ಬೇಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೇ ದೊರೆತ ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಗುಟುಕು ಪಾಲನ್ನು ದೈವದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಊಟಮಾಡು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಇದು ತಣ್ಣೀರನ್ನು ತಣಿಸಿಕುಡಿ ಎಂಬ ರೀತಿ. ದೊರೆತ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಅದು ದೈವಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಕೈಮುಗಿದು, ಅದರಲ್ಲೊಂದೆರಡಗುಳು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು ಆಮೇಲೆ ಊಟ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಸುತ್ತಲ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಕಾಗೆಗೆ-ನಾಯಿಗೆ,ಬೆಕ್ಕಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನ್ನ ನೀಡಿ ಎಂದರು. ಅದನ್ನೇ ಕಾಕ ಬಲಿ ಎಂದರು. ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಅನ್ನ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ವೈಶ್ವದೇವ, ಗೋ ಗ್ರಾಸ, ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ[ಅದರಲ್ಲಿ ಯೋಗಭಿಕ್ಷೆ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ] ಅಂದರೆ ದಿನಂಪ್ರತಿ ಅನ್ನ ಬೇಯಿಸಿಕೊಡುವ ಅಗ್ನಿದೇವನಿಗೆ ತುತ್ತನ್ನ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಗೋವಿಗೆ ಮುಷ್ಠಿ ಅನ್ನ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅತಿಥಿಗಾಗಿ ಕಾದು ಅವರಿಗೆ ಬಡಿಸಿ -- ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನಡೆಸಿ ನಂತರ ಊಟಮಾಡು ಎನ್ನುವ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆಯಿದೆ. ಎಂತಹ ಆರ್ಷೇಯ ವಾದ ನೋಡಿ ! ಎಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ನೋಡಿ ! ಎಂತಹ ಆದರ್ಶ ನೋಡಿ ! ಆದರೆ ಇವತ್ತಿನ ನವೀಕರಣಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ, ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಯಾರಿಗೆ ಪುರುಸೊತ್ತಿದೆ ಅಲ್ವೇ ? ಹೀಗೇ ನಮ್ಮಿಂದ ಅನ್ನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರತೀ ಜೀವಿಯೂ ತೃಪ್ತವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತನ್ಮೂಲಕ ಹರಸುತ್ತದೆ, ಶುಭ ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ ! ಇದು ದಾಸರ ಕೆರೆಯ ನೀರನು ಕೆರೆಗೆ ಚೆಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದಿಲ್ವೇ ? ಕೊಟ್ಟ ಪರಮಾತ್ಮನ ಹಲವು ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿದು ಸುತ್ತಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇತ್ತು ಉಂಡಾಗ ಅದು ಆತನೇ ಕರುಣಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಿದಂತಲ್ಲವೇ ?

ನಮ್ಮಿಂದ ಅನ್ನದ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವವರನ್ನು ಭಿಕ್ಷು ಎನ್ನಬಹುದು[ಇದು ಬೌದ್ಧಮತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡ ಸಿಗುವ ಪದ] ಊರು ತಿರುಗಿ " ಭವತಿ ಭಿಕ್ಷಾಂದೇಹಿ " ಎಂದು ಮನೆಗಳ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಧುಕರಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಎತ್ತಿಚೂರು ಚೂರು ತಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಮಾಡಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎದುರಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕುಳಿದರೆ ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಭಗವಂತನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಭೌತಿಕಕಾಯದಿಂದ ಭುವಿಯಮೇಲೆ ಬದುಕುಳಿಯಲು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಎಷ್ಟು ತ್ಯಾಗ ನೋಡಿ ! ನಮಗೆ ಇಂದು ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಇದ್ದರೂ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬ ಇದರಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತ ! ಹೀಗೂ ಇದೆಯೇ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಬೇಡಿ, ಇದನ್ನು ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಹಾನ್ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ವರದಹಳ್ಳಿಯ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಧರಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಒಬ್ಬರು! ಇವರ ತ್ಯಾಗ-ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ, ತಾವು 'ಭಕ್ತಿ ಸಿಂಚನ' ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಓದಬಹುದು.ಒಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿಗೆ ವಿರಕ್ತಿಯಿಂದಿರಲು ಯೋಗ ಭಿಕ್ಷೆ ಅನುಕೂಲ, ಅದು ಪಥ್ಯವೂ ಕೂಡ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಭಿಕ್ಷೆಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸನ್ಯಾಸದ ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸನ್ಯಾಸವೂ ಒಂದು ಅದು ಮಠಾಧೀಶರಿಗೆ ಹೇಳಿರುವುದು.

ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಹೀನ ವೃತ್ತಿ , ದೈನ್ಯವೃತ್ತಿ , ಕೇವಲ ಬದುಕಿಗಾಗಿ, ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಲಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡದೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ಬಹಳ ಅಪವಿತ್ರ ಕೆಲಸ. ಇಂದು ಅನೇಕರು ಸ್ಟಾರ್ ಭಿಕ್ಷುಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ಸದಾ ಭಕ್ತರು ಬರುವಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಓಲೈಸಿ ಕಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರಿಂದ ಸುಮಾರಷ್ಟು ಗಳಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡುವವರು, ಇದೂ ಒಂದು ಗೀಳಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಈಗ, ಇಂಥವರು ಕೆಲಸಮಾಡಲೊಲ್ಲರು, ಇದು ಜನ್ಮಾಂತರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೀನ ಕಳೆ, ಬೇರೆಯವರ ಪಾಪ, ದುಷ್ಕೃತಿ ಬೇಡುವವನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಡುವವ ಆರಾಮಾಗಿದ್ದರೂ ಮರುಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕಷ್ಟ ಹೇಳತೀರ. ಅದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ --

ಅನಾಯಾಸೇನ ಮರಣಂ|
ವಿನಾ ದೈನ್ಯೇನ ಜೀವನಮ್||

--ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಂದರೆ ಮರಣಿಸುವಾಗ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಮರಣ ಬರಲಿ, ಯಾರೊಬ್ಬರಿಗೂ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ, ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ, ಎಂದೂ ಬಹಳ ಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿಯದೆ,ರೋಗ-ರುಜಿನಾದಿಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಅನುಭವಿಸದೆ, ನೋಯದೇ-ಬೇಯದೇ ಮರಣಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ತವ್ಯವೆಲ್ಲ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಬನವಾಗಿ ಹೋಗಿಬಿಡುವುದು. ಹೀಗೇ ಆಗಲು ಪೂರ್ವದ ಸುಕೃತ ಬೇಕು, ಸುಮ್ಮನೆ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಮರಣ ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲ , ಆಯ್ಕೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರದ ಸ್ಥಿತಿ ತಂದು ಎಲ್ಲೋ ದಾರಿಯಲ್ಲೋ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಹೇಗೋ ಏನೋ ಬಿದ್ದು-ತುಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಪಘಾತವಾಗಿ ಸಾವು ಬೇಡ,ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಜನ್ಮದ ವಾರಸುದಾರರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಾರೈಕೆಗಳೊಡನೆ , ಅವರೆಲ್ಲರ ಸಂತೋಷದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮರಣ ಸಿಗಲಿ, ಮತ್ತು ಇರುವವರೆಗೆ ದೀನರಾಗಿ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಕೈಯೊಡ್ಡಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಪಾಟ ಬರದಿರಲಿ ಎಂದು ಭುವಿಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು.

ದೀನನಾನು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಕೆ ದಾನಿ ನೀನು ವಿಚಾರಿಸಲು
ಮತಿಹೀನ ನಾನು ಮಹಾ ಮಹಿಮ ಕೈವಲ್ಯ ಪತಿ ನೀನು
ಏನಬಲ್ಲೆನು ನಾನು ಎನ್ನೊಳು ನೆಲೆಸು ಜ್ಞಾನ ಮೂರುತಿ ನೀನು
ನಿನ್ನ ಸಮಾನರುಮ್ಟೇ ದೇವ ರಕ್ಷಿಸು ನಮ್ಮನನವರತ

--ಎಷ್ಟು ಅಧ್ಬುತ ಕವಿಯ ಸಾಲುಗಳು ! ಬಹುಶಃ ನಮಗೆ ಕವಿಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದರೆಂದು ಅದರರ್ಥ ಆಗಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆಅನ್ನೋಣವೇ

ಬದುಕುವ ಮೂರ್ಕಾಲ ಹಬ್ಬಿರಲಿ ಸ್ನೇಹದಲಿ

ಕೆದಕುತ್ತ ಕಳೆಯೋಣ ಎಲ್ಲ ಸಿಹಿನೆನಪು

ಅದುಬೇಡ ಇದುಬೇಡ ಎನ್ನುವುದದೇ ಬೇಡ

ಕದವ ತಟ್ಟುತ ತೆರೆಯೋ ಜಗದಮಿತ್ರ

ಜಗದಮಿತ್ರ ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ್ದು ನೆನಪಾಯಿತೇ ?

ಕುಸುಮಾಗ್ರಜರು

ಕವಿ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಚುಟುಕಗಳು, ಹಿರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರಿಗೆ 'ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ನೆನೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ರೀತಿ.

ಕುಸುಮಾಗ್ರಜರು

ಕಾವ್ಯವನು ಬರೆದಂದು ಹಬ್ಬ ಕವಿಮನೆಯಲ್ಲಿ
ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳ ಕೂಸ ಹಡೆದ ರೀತಿಯಲಿ
ಭವ್ಯ ಭಾರತದ ಕನಸನು ಹೊತ್ತು ತಾ ಬರೆವ
ನವ್ಯನೋವನು ಮರೆತು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಧರ್ಮವೆಂಬುದು ಮನುಜಮತದ ತತ್ವವದಕ್ಕು
ಕರ್ಮವೆಂಬುದು ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು
ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡು ನೀ ವಿಶ್ವ ಕುಟುಂಬವನು
ಮರ್ಮವರಿಯುತ ಬದುಕೋ | ಜಗದಮಿತ್ರ

ಕಾರಂತರೆಂಬವರು ಮೇರೆಮೀರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ
ಭಾರೀ ಗಾತ್ರದ ಕೊಡುಗೆ ಕನ್ನಡಮ್ಮನಿಗೆ
ಯಾರ ಹಂಗಿಲ್ಲದಲೆ ನಡೆದರವರದೇ ದಾರಿ
ಭೂರಿ ಭೋಜನ ತಲೆಗೆ | ಜಗದಮಿತ್ರ



ವರಕವಿಯು ತಾನೆಂಬ ಗುರುತು ಮರೆಯುತ ಬೇಂದ್ರೆ
ಚರಕದಲಿ ತೆಗೆದರದೊ ಹಲವು ನೂಲುಗಳ
ಮರಕತ ಮಾಣಿಕ್ಯ ವೇದ ವೇದಾಂತಗಳ
ಸರಕು ತುಂಬುತ ನೋಡು | ಜಗದಮಿತ್ರ




ನರಸಿಂಹನೆಂಬ ಕವಿ ಬರಸೆಳೆದು ಕನ್ನಡವ
ಹರನ ಹೃದಯದಿ ಹರಿಯ ಕಂಡರದೋ ತಿಳಿದು
ಬರಿದೇ ಭಾಗವ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ
ಗುರಿ ತೋರಿದರು ಹದದಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ




ಮಂಗೇಶಕವಿತಾನು ಪುಂಗಿಯೂದುತ ಕರೆದ
ಮಂಗಳದ ಅಂಗಳಕೆ ಕಬ್ಬದಾವುಗಳ !
ಮಂಗಳೂರಿನ ಜನತೆ ಸತತ ನೆನೆಯುವಹಾಗೆ
ಬೆಂಗಳೂರನೂ ಮಿಳಿಸಿ | ಜಗದಮಿತ್ರ




ವಸುಮತೀಶನ ದಯದಿ ಕವನಕುಸುಮಂಗಳನು
ಕಸುವಿನಲ್ಕಡೆದು ಕೊಡಲದುವೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯ
ಹಸುವಿನಂದದಿ ಕವಿಯು ಉಪಕಾರಿ ಲೋಕದಲಿ
ಕುಸುಮಾಗ್ರಜರ ನುತಿಸು | ಜಗದಮಿತ್ರ

ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಲಿ ನಗುವದರಳಿದರೆ ಸಾಕೆನಗೆ

[ಚಿತ್ರಗಳ ಋಣ : ಅಂತರ್ಜಾಲ ]

ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತನಾಗಿ ವಿಶ್ವವೇ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಎಂಬರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಆಗ ಅದರ ಅನುಭವವೇ ಬೇರೆ! ನಾವು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ-ನಾವು ಹಾಗೇ ಇದ್ದೇವೆ ಎಂದು, ಇಲ್ಲ ನೀವೇ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು, ಇಂದು ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಥರದ ಹಣ್ಣುಬಂದರೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದನಾವು ಒಮ್ಮೆಲೇ " ಏ ಎಲ್ಲಾ ನಮಗೇ ಇರ್ಲಪ್ಪಾ , ಕವರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಬಿಡು " -ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ, ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜ ಬಯಕೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಥರದಲ್ಲೇ ಹಲವರು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವವರು ಅಂತಹ ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಯಸಿರಬಹುದು, ಅವರಿಗೂ ಬೇಕೆನಿಸಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಆ ಗ್ರಹಿಕೆ ನಮಗಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ನನಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಜಾಸ್ತಿ ನನಗಿರಲಿ- ಇದು ನಮ್ಮ ಹಪಹಪಿಕೆ, ಇದು ಜಿವ್ಹಾಚಾಪಲ್ಯ. ಇಂತಹ ತಾನು-ತನ್ನದು-ತನಗಿರಲಿ-ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಿರಲಿ ಎಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನ ಈ ಸಣ್ಣತನವನ್ನ ತೋರೆಯುವುದೇ ' ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ ' . ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು, ಸಾಧಕರು,ಋಷಿಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನೇ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ಮೂಲಕ ಕಂಡ ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗದ ಒಂದು ಹಂತ. ಯೋಗವೆಂದರೆ ಯೋಗಾಸನಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನ ಪಕ್ವವಾಗಿಸುವ ಎಂಟು ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ; ಅದು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ಆದರೂ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕೆಲವು ಅನವಶ್ಯಕ -ಅತಿರೇಕದ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನವನ್ನು, ಬಯಕೆಗಳನ್ನು-ಕಾಮೆನೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸೋಣ-ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಕಾಮದಹನ !

ಯಮ,ನಿಯಮ, ಆಸನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ, ಧಾರಣ, ಧ್ಯಾನ, ಸಮಾಧಿ ಎಂಬ ಎಂಟು ಹಂತಗಳಿಂದ ದೇಹ-ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆ ನಾವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ,ಸೋಸಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿಸುತ್ತೆವೋ ಹಾಗೇ ನಮ್ಮ ಜನ್ಮಜಾತ ಮೇಳೈಸಿದ ನಮ್ಮ ಕರ್ಮದ-ಅದರ ಫಲದ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಈ ಅಷ್ಟಾಂಗಯೋಗವೆಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಅತೀ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ ಕೂಡ, ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ ಹಲವಾರು ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತೇವೆ; ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ರೋಗಗಳು ಹತ್ತಿರ ಸುಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಷ್ಟ ಮಾರ್ಗ, ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವು ಸಾರುವ ತತ್ವಗಳನ್ನಾದರೂ ಅನುಸರಿಸೋಣ.

ಎಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಬ್ರಾತೃತ್ವ ಇರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳೆಂಬ ಭೇದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೇ ಜೀವನದ ಸೂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡತನ ಒಡಮೂಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆ ಕಾಗೆ, ಒಂದು ಕಾಗೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿನ್ನುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅದು ತನ್ನ ಬಳಗವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೂಗಿ ಕರೆದು, ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಬಂದಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೇ ನಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರಲಿ, ನನ್ನದು, ನನ್ನ ಮನೆ-ನನ್ನ ಕಾರು, ನನ್ನ ತೋಟ --ಈ 'ನಾನು' ಮತ್ತು 'ನನ್ನದು' ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಚೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಸಿಗುವ ಆನಂದವೇ ಬೇರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರಮೇಲೆ ಪ್ರೇಮವಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿರುತ್ತದೆ, ಇಂತಹ ಪ್ರೇಮ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬೆಸುಗೆಯನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ, ಯಾರೂ ಕಚ್ಚಾಡಲಾರೆವು, ಯಾರೂ ಯಾರನ್ನೂ ದೂರಮಾಡಲಾರೆವು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಇರವುದನ್ನು ಹಂಚಿತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೇರೆಯವರ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಕ್ಕಾಗುವ ಮನೋಭಾವ ಬರುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗು ಸದಾ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಗುನು ಗುನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿರಲಿ ಎಂಬುದೇ 'ನನ್ನದಲ್ಲದ' ನನ್ನ ಈ ಕವನದ ಆಶಯ. ಹೋಳಿಯ ಬಣ್ಣ-ಆ ಸಂತೋಷ -ಸಂಭ್ರಮ ಸದಾ ನಮ್ಮ ಜೀವನತುಂಬಾ ತುಂಬಿರಲಿ ಎಂಬ ಹಾರೈಕೆಯೊಂದಿಗೆ --

ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಲಿ ನಗುವದರಳಿದರೆ ಸಾಕೆನಗೆ

ನಿಮ್ಮ ಮುಖದಲಿ ನಗುವದರಳಿದರೆ ಸಾಕೆನಗೆ
ನನ್ನ ನೋವನು ಮರೆವೆ ಅದರ ಒಳಗೆ
ಭಿನ್ನವೆಲ್ಲಿಹುದು ವಸುದೈವ ಕುಟುಂಬವು ನಮದು
'ನನ್ನ' ಕಳೆದೆನು ಬರುತ ಹೊರಗೆ ಇಳೆಗೆ

ಹಲವನ್ನು ಎಣಿಸಿದಿರಿ ಕೆಲವನ್ನು ಗುಣಿಸದಿರಿ
ಹೊಲಮನೆಯ ಜೀವನದಿ ತತ್ವವಿಹುದು
ಒಲವು ತಾನಾಗಿ ಹರಿದಿರೆ ವಿಶ್ವ ತುಂಬೆಲ್ಲ
ಗೆಲುವ ಸಾರುತ ಬರುವ ದೈವವಿಹುದು

ಹಿಂಸಿಪುದು ಬೇಡೆಮಗೆ ಅದುತರುವ ದುಃಖ ಬೇಡ
ಕಂಸರಾಜನ ಕಥೆಯ ಮರುಕಳಿಕೆ ಬೇಡ
ಹಂಸಕ್ಷೀರದ ನ್ಯಾಯ ಜಾಣ್ಮೆ ಮೇಳೈಸಿರಲಿ
ಪುಂಸವನದಲೇ ಬರಲಿ ನಮಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ

ಇಲ್ಲಿ ವೈರಿಗಳಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ದೊಂಬಿಗಳಿಲ್ಲ
ಬಲ್ಲಜನರನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತಿರವು
ಮಲ್ಲಿನಾಥನ ಮುಡಿಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂ ತರಲು
ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸದಿ ನಾವು ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿಹೆವು

ಮೇಲುಕೀಳೆಂಬ ಭಾವವ ಮಾರು ದೂರಿಡುತ
ಸಾಲು ದೀಪವ ಹಚ್ಚಿ ಮನದಿ ಮುದದಿ
ಕಾಲ ಕಾಲಕು ನಮ್ಮ ನಾವ್ ತಿದ್ದಿ ಮುನ್ನಡೆದು
ನಾಲೆ ತುಂಬಲಿ ಜ್ಞಾನನೀರ ಹರಿವಿನಲಿ

ಅಣ್ಣತಮ್ಮರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ನಾವಾಗೆ
ಬಣ್ಣಿಸಲು ಬಹಳ ಖುಷಿ ನಮ್ಮ ಸಂಪದವ
ಕಣ್ಣನೀರನು ಒರೆಸೆ ನಮಗಿಹುದು ಕೈ ಹಲವು
ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಬನ್ನಿ ಬದುಕು ತುಂಬಾ

ಖಂಡವಿದೆಕೋ ಮಾಂಸವಿದೆಕೋ

[ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ಇಂದಿನ ನನ್ನ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಿ- ಮೊನ್ನೆ ತಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ದಿ|ಶ್ರೀ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ,ಕೆರೆಮನೆ ಇವರ ನಾದ-ನಮನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದೆನಷ್ಟೇ? ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಾಂಗವಾಯ್ತು. ಸಾವಿರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆಯವರ ಮಗ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಹೆಗಡೆಯವರು ತಮ್ಮ ಭಾವಗೀತೆ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಮಹಾಬಲರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅವರ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವೇ ಬಂದು ಹಾಡು-ಭಜನೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಮನಸೂರೆ ಗೊಂಡರು.ನುಡಿನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತಿ ಶ್ರೀ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಭಾಷಾ ಸೊಗಡನ್ನು-ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನದ ಸೊಗಸನ್ನು ಹದ ಪಾಕ ಇಳಿಸಿ, ಮಹಾಬಲರ ಬಗ್ಗೆ-ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗಿದ್ದ-ಇರುವ ಕಳಕಳಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಕೆರೆಮನೆ ಶಿವಾನಂದ ಹೆಗಡೆಯವರ ನೇತ್ರತ್ವದ ಇಡಗುಂಜಿ ಮೇಳ ಸುಧನ್ವಾರ್ಜುನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಕಳೆಕಟ್ಟಿದರು, ಯಕ್ಷಗಾನ-ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಟ್ಟ-ಉಂಡ,ಆ ಕಲೆಯಲ್ಲೇ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಕಷ್ಟ-ಬವಣೆ-ಬಡತನ ಮರೆತು ಜನತೆಗಾಗಿ ಭಾವುಕರಾಗಿ ಮೆರೆದು ಬದುಕು ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನ-ಆಸಕ್ತರನ್ನ ರಂಜಿಸಿದ ಮಹಾಬಲರು 'ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೊಬ್ಬ ಮಹಾಬಲ'ರೇ ಸರಿ ! ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿ,ಅಳವಡಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ 'ಸಪ್ತಕ' ಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಆಭಾರಿಗಳಾಗೋಣ. ಒಟ್ಟಾರೆ
ತಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪರವಾಗಿ ನಾನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿ ತಮಗೆ ಸಂದೇಶ ತಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ-ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ]
---------

ಖಂಡವಿದೆಕೋ ಮಾಂಸವಿದೆಕೋ

[ಚಿತ್ರಗಳ ಋಣ : ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ ಕೆಲವು ]

ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತನ್ನ ಮೂಲ ಸತ್ವ ಸಾರವಾದ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಗರವಾದ, ಅನೇಕ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾದ ಹಸಿರು ಕಾಡನ್ನೂ, ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಗಳಾದಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳೆದು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡಲ್ಲಿ ಜನರ ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನೂ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿನ ಸಿರಿಯನ್ನು ಸೂರೆಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಣಿಧಣಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ! ಈ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಿಕ್ಕಿ ಕಳ್ಳ ಹಣದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ-ಶಾಸಕರಿಗೆ ಪಾಲೆಷ್ಟು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ premature ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ - ದೇವರಾಣೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೂ ಇಷ್ಟು ಕಟುಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಇಷ್ಟು ಹಾಳುಗೆಡವಿರಲಿಲ್ಲ,ಇಷ್ಟು ಖೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ ! ಅವರಿಗಾದರೂ ಒಂದು ನೀತಿ ಇತ್ತು, ರೀತಿ ಇತ್ತು ! ನಂಬಿ : ಇಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಬ್ರಿಟಿಷರೇ ವಾಸಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಣ್ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ ಬ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ದುರಾಚಾರ ಸಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲವಿತ್ತು, ಅಂದು ನಮ್ಮ ಅಖಂಡ ಭಾರತವನ್ನು ವಂಗ.ಕಳಿಂಗ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಮಗಧ, ಮೌರ್ಯ ಮುಂತಾದ ಚಪ್ಪನೈವತ್ತಾರು ದೇಶಗಳ ರಾಜರುಗಳು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಳುವ ರಾಜರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳಬಗ್ಗೆ-ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ದೇಶದಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಳಕಳಿ ಇತ್ತು. ರಾಜ ಯಾರ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಕಲೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಗೀತ ಮುಂತಾದ ೬೪ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜ ಗುರುತಿಸಿ, ಗೌರವಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನಾದಿ ಕೊಟ್ಟು ಅವನ ಉಪಜೀವನಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಒಂದೊಂದುಸಲ ನೋಡಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಹಳೆಯಕಾಲವೇ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ರಾಜರನೇಕರು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಪ್ರಜೆಗಳ ಕೂಗು ಅವರನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಜೆಗಳಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಅಸ್ತೆಯುಳ್ಳವರು,ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಖವಾಗಿದ್ದರೇ ತಾವು ಸುಖಪಡಬಹುದೆಂಬ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ರಜೆಗಳೂ ರಾಜರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಯ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

|| ರಾಜಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೇವತಾ ||

-ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ರಾಜರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಮಟ್ಟಿಗೆ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ-ತಮ್ಮ ದುಃಖ ದುಮ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ದೇವರೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು;ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರಾಜರು ಮಾರು ವೇಷಧರಿಸಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಂದು ತಮ್ಮನ್ನೇ [ರಾಜರನ್ನೇ]ದೂರುತ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಜನತಾದರ್ಶನವೆಂಬುದು ಬರೇ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ ಅಷ್ಟೇ, ಹಾಗೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದರೆ ಆ ಕಾಲದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಚೆನ್ನಾಗೇ ಇತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಲಂಚವಿರಲಿಲ್ಲ, ರುಶುವತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಪಕ್ಷಾಟನೆಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಜಾತಿ-ಮತ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ, ಅನ್ಯಾಯವಿರಲಿಲ್ಲ,ಅಸತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ದೊಂಬಿಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಧರಣಿಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಿಂಸೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಸಾಂಬಾರಿಗೆ ಬಳಸುವ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಂತೆ ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ, ಜನರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕಿಮ್ಮತ್ತೇ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಗೂಂಡಾಗಿರಿ, ಲಂಚ, ಹಿಂಸೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ-ಸುಲಿಗೆ, ಧರ್ಮದ ರಾಜಕೀಯ ಇವೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇವೆಯೇ ಹೊರತು ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಡಿವಾಣವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಅರಸರಂಥ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅನುಕೂಲವಿರಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲವೇ ? ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ, ಒಬ್ಬ ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್, ಒಬ್ಬ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ, ಒಬ್ಬ ಪಿಟೀಲು ಚೌಡಯ್ಯ ಎಲ್ಲರೂ ಇದ್ದರಲ್ಲವೇ ? ಅಂದಮೇಲೆ ಪ್ರಜಾರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅವರೂ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾ ಸರಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನಡೆಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮಗೆ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಥರದ ರಾಜರಲ್ಲಿ ನೋಡಸಿಗುತ್ತವಲ್ಲವೇ ?













ಇಂದು ಈ ಯಾವುದೂ ವಿದ್ಯೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಇಂದು ಉಪಜೀವನವೇ ಮುಖ್ಯಜೀವನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದುಡ್ಡಿನದೇ ಚಿಂತೆ, ಬೇಗ ದುಡ್ಡು ಮಾಡಬೇಕು-ಅದು ನ್ಯಾಯವೋ ಅನ್ಯಾಯವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, life is short and one has to enjoy to the fullest ಎನ್ನುವ ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿಗೆ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದು ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆವು!














ಯಾವತ್ತಿದ್ರೂ ನಮಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಮರಿಮಕ್ಕಳ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಇರಲಿ ಅಂತ, ಅತೀ ದುರಾಸೆಯಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಗೋಚಲು ಈ ಹಿಂದೆ ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಗೋಚಿದ,ಬಾಚಿದ ಹಣವನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚೇಕೆ ದೇಶವನ್ನೇ ಕರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾದ, ಖೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಮುಂದಾದ ಖೂಳರು ನಮ್ಮ ಆಳುವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಲಿಗಾಲ ! ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಪರ್ಯಾಸ; ವಿಪ್ಲವ, ದುರಂತ.

















ಮನೆಗೊಂದು ಪಕ್ಷ, ಪಕ್ಷಕ್ಕೊಬ್ಬ ಖೂಳ ಮುಖಂಡ, ಅವನ ಹಿಂದೆ ಅಧಿಕಾರಲಾಲಸೆ-ದುಡ್ಡಿನಲಾಲಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾಯಿಗಳ ಥರ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಬೆಂಬಲಿಗರೆಂಬ ದಂಡು-ದುಡ್ಡಿರುವವರೆಗೆ ಉಂಡು, ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾರಿಬಿಟ್ಟರು ಅವರ ಚಂಡು! ಎಂಥಾ ಆಭಾಸ ಅಲ್ಲವೇ ?

ಪುನರಪಿ ಚುನಾವಣೆ, ಹಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಚುನಾವಣಾನಂತರದ ದುಪಟ್ಟಾ [ಹರಿದ ಹಲವು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರಲ್ಲ ಅದು] ಮತ್ತೆ ಹರಿಯುವಿಕೆ-ಮುರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತೆ ಕೂಡುವಿಕೆ-ಒಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆ, ಮತ್ತೆ ಗೋತಾ ಇವೆಲ್ಲ ಯಾರಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯದಾಯ್ತಾ ?













ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿಶೇಷ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಾಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ್ದು. ಇದರಲ್ಲೇ ಕೆಲವು ಭಾಗ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಆನೆ,ಸಿಂಹ,ಹುಲಿ,ಚಿರತೆ,ಕರಡಿ,ಕಾಡೆಮ್ಮೆ-ಕೋಣ,ಹಂದಿ,ಕತ್ತೆಕಿರುಬ,ನವಿಲು, ಕಾಡಿಕೋಳಿ ಒಂದೇ ಎರಡೇ ? ಈ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ಕೆಲವು ಈಗಾಗಲೇ ಕಾಯಿಲೆ-ಕಸಾಲೆಯಿಂದ, ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ, ಜಾಗದ ಅಭಾವದಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳಬಗ್ಗೆ ಸಾಹಿತಿ,ಕವಿ-ನಾಟಕಕಾರರು,ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ

’ಎಲ್ಲಮರೆತಿರುವಾಗ ಇಲ್ಲಸಲ್ಲದ ನೆಪವ ಹೂಡಿಬರದಿರು ಮತ್ತೆ.......’ಎಂಬ ಕವಿ ಸಾಲಿನಂತೆ ಮನ ಮರುಗುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸರಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೇನಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡೆಂಬುದು ಬರೇ ನೆನೆಪು ಮಾತ್ರ! ಸರಕಾರ ತಯಾರಿಸುವ ಅಕೇಶಿಯಾ ನೆಡುತೋಪಿಗೆ ಕಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕಾದ ದಿನ ಬಹಳ ದೂರವಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೇ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಹುಚ್ಚೊಂದೇ ತುಂಬಿದ್ದರೆ, ಅವರೇ ಬೇರೇ ಖೂಳ ರಕ್ಕಸ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮುಂದೆ ಭಿಕ್ಷೆಯಥರ ಅಧಿಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಡಲು ಕೈಯ್ಯೊಡ್ಡಿದರೆ ಆಗುವ ದುರಂತ ಇದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೇನು? ನಮಗೆ ಇರುವ ದಾರಿ ಎರಡೇ- ಒಂದು: ಸುಮ್ಮನಿದ್ದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗುವುದು, ಎರಡು : ದುರಂತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರಾಗಿ[ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್. ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ] ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಸುವುದು. ಕೊನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ-ಆಯ್ಕೆ ನಿಮ್ಮದು!

ತಮ್ಮಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರನಾಗಿ ನಾನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಷ್ಟೇ-ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ-ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರರು ಹುಟ್ಟಿಬರಲಿ, ಈ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವ ಭಸ್ಮಾಸುರ ಹುಟ್ಟಿಬರಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸೇರೋಣ, ಆಗಬಹುದಾದ ಅನಾಹುತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟೋಣ. ಆಗದೇ ? ಕರೆದರೆ ಬರುವಿರಲ್ಲವೇ ? ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತ ಬದುಕು ಬದುಕೋಣ ಅಲ್ಲವೇ ? ಪಾಪದ ಕಾಡು ಜೀವಿಗಳ ಕಣ್ಣೀರ ಕಥೆಯನ್ನ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಕೇಳೋಣ ಅಲ್ಲವೇ ? ಮಾತುಬಾರದೆ ಮೂಕವಾಗಿ ರೋದಿಸುವ ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸೋಣವೇ ? ಅವುಗಳ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ , ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನಕ್ಕಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷ ನಮ್ಮ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಚಳುವಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡೋಣವೇ ?

ದುರಂತ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಾನಸಿಕ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ

ಹಲೋ ಹಲೋ, ಕ್ಷಮಿಸಿ ಓದುಗರೇ ಈಗ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಯಡ್ಯೂರಪ್ಪ ಒಂದು ಹಾಡುಹಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ದಿ| ಶ್ರೀ ಸಿ.ಅಶ್ವಥ್ [ಕ್ಷಮಿಸಿ ಸರಕಾರದ ಕೆಲಸವಾದ್ದರಿಂದ ದೇವರಕೆಲಸವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವರ ಮರಣಾನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ದುರುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ!] , ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ : ಘಟಂ -ಖೇಣಿ[ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು], ತಾಳ- ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ, ಮೃದಂಗ-ಶ್ರೀರಾಮುಲು , ವಾಯೋಲಿನ್- ಕರುಣಾಕರ ರೆಡ್ಡಿ, ತಂಬೂರ-ರಾಮಚಂದ್ರ ಗೌಡ, ಮೋರ್ಸಿಂಗ್ -ಆರ್ ಅಶೋಕ್, ಬೆಳಕು-ಈಶ್ವರಪ್ಪ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ-ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ, ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ- ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸಕ ಮಿತ್ರ ಮಂಡಳಿ, ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ-ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮಿತ್ತಲ್ [ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ], ಓದುಗರನ್ನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಬಾಂಕ್ವೆಟ್ ಹಾಲ್ ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ !

ವಿ.ಸೂ. ಈ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಣವನ್ನೂ 'ಕಾಡು ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಸಮಿತಿ'ಯ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು.

ಯಡ್ಯೂರಪ್ಪರ ಹಾಡು

[ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೆಫರನ್ನು ಕ್ಷಮೆಕೋರಿ ಅವರ 'ಹಾವು ತುಳಿದೇನೆ ' ಹಾಡಿನ ರಾಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ]

ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ಪ್ರಜೆಗಳೇ
ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ......

ಕಾಡು ಕಡಿದು ನಾಡಿಗಾಗಿ ಬೀಡು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸಮಾಳ್ಪೆ
ಮೂಢತನದಲಿ ಯಾರೇಕೂಗಲಿ ನಾಡಜನ ನೀವ್ ನೋಡುತಿರಲು!

ತೇಗ ಹೊನ್ನೇ ಮತ್ತಿ ಭರಣಿ
ಮಾಗಿ ತೂಗುವ ಮಾವು ಹಲಸು
ವೇಗದಲಿ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಬೆಳೆದು
ಬೇಗ ನಿಮಗೆ ತಂದುಕೊಡುವೆ ! ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ......

ಕರಡಿ ನವಿಲು ಹಾವು ಸಿಗಲು
ಜನಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೆದರಿ ದಿಗಿಲು
ಗದರಿಕೊಂಬರು ರೈತಜನರು
ಬೆದರಿ ನಾ ಬೇಸತ್ತು ಹೋದೆ ! ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ......

ಆನೆ ಸಿಂಹಗಳಿಹವು ಬರಿದೇ
ಏನು ಫಲವುಂಟವುಗಳುಳಿದು ?
ಸ್ಥಾನವಂತರು ಹಣವ ಸುರಿದು
ಮೌನದಿಂದ ಕಾಯುತಿಹರು ! ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ......

ಮೀಸಲಿರುವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಡು
ಯಾತಕಿನ್ನು ಹೊಲಸುಗೋಳು ?
ಮೀಸೆಚಿಗುರದ ಗಣಿಧಣಿಗಳು
ಆಸೆಯಿಂದ ಕೇಳುತಿಹರು ! ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ......

ಹುಲಿಯ ದೇವರ ಬನದ ಕಾಡು
ಬಲಿದು ನಿಂತಿಹ ಪುಟ್ಟ ಕಾಡು
ಬಲಿಯಥರದಲಿ ದಾನಗೈದು
ಒಲಿದ ಪಟ್ಟವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಬೆ ! ಕಾಡೂ ಕಡಿದೇನೆ ......

ಮಗ ಹೇಳಿದ ನರಿಕಥೆ

ಮೊನ್ನೆ ಹರಿಕಥೆಯನ್ನೇನೋ ಕೇಳಿ ಬಿಟ್ಟಿರಿ ಆದರೆ ಹೊಸಕಾಲದ ನರಿಕಥೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ? ಅದನ್ನು ಈಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದರೇ ಸಂತೋಷ ! ನಮ್ಮ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಮಕ್ಕಳ ಬುದ್ಧಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಅದು ವಿಕಸಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಟಿವಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ, ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳವೇಳೆಯನ್ನೋ ತಿಳಿದು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸೃಜನಶೀಲವಾಗಿ ಆ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೇನನ್ನೋ ತುಲನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲ ಪರಿಸರ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಕೂಡ ಗಹನವಾದ ವಿಚಾರ! ಹೀಗಾಗಿ ಪಾಲಕರೇ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಯಾವ ದುಶ್ಚಟಗಳನ್ನು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಚಟಗಳೇ ಬೇಡ, ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದರೂ ನಿಮ್ಮ ಚಟಗಳೆಲ್ಲ ಅವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಂತಿರಲಿ. ನಮ್ಮ ಕಾಲಕ್ಕಿದ್ದ ಪೆದ್ದು ನರಿ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿಲ್ಲ ! ನರಿಗೂ ಬುಧ್ಧಿ ಬೆಳೆದಿದೆ , ಓದಿ ನಿಮಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ ...............

ಮಗ ಹೇಳಿದ ನರಿಕಥೆ

[ಚಿತ್ರಗಳ ಋಣ : ಅಂತರ್ಜಾಲ ]

ಹೀಗೆ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಭಾನುವಾರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಚಳಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಾತಾವರಣ. ನಾನು ಮಗನೊಟ್ಟಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತ ವಿರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ೪.೫ ವಯಸ್ಸಿನ ಅವನಿಗೆ ಈಗ ಕಥೆಯ ಗೀಳು. " ಅಪ್ಪಾ ಆ ಕಥೆ ಹೇಳು, ಈ ಕಥೆ ಹೇಳು " ಹೀಗೆ ಕಂಡರೆ ಬೆನ್ನುಹತ್ತುವುದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗೇ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಅವತ್ತೂ ಕೂಡ ಕಥೆಹೇಳುವ ಮಾತು ಬಂತು, ನೀನೇ ನನಗೆ ನರಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತಿಂದ ಕಥೆ ಹೇಳು ಅಂತ ಹಠಹಿಡಿದೆ. ಮೊದಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ ಕುಳಿತ ಆತ ನಂತರ ಹೇಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದ--

" ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರಿ ಇತ್ತಂತೆ, ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತ ಇರುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತಿನ್ನುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತಂತೆ. ಹಾಗೇ ಹುಡುಕುತ್ತ ಒಂದು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟವನ್ನು ಕಂಡಿತಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣುಗಳು ಇದ್ದವಂತೆ. ಆದರೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಚಪ್ಪರದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ, ಮರಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿಸಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವಂತೆ. ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಬೇಕೆಂದು ನರಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಯಿತಂತೆ. ಒಂದು ಸರ್ತಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯಿತು ...ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ........ಎರಡು ಸರ್ತಿ ಜಿಗಿಯಿತು.......ಸಿಗಲಿಲ್ಲ....ಮೂರು ಸರ್ತಿ ಜಿಗಿಯಿತು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.............." ಎನ್ನುತ್ತಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನ ಮಾಡತೊಡಗಿದ.

" ಆಮೇಲೆ ? " ಕೇಳಿದೆ

" ಅಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರ ಒಂದುಕಡೆ ಏಣಿ ಇತ್ತಂತೆ, ಅದನ್ನು ತಂದು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಾಚಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಣ್ಣು ಕೀಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿತಂತೆ "

" ನರಿಗೆಲ್ಲ ಕೈ ಇರಲ್ಲಾ ಕಣೋ, ನರಿ ಹೇಗೋ ಏಣಿನೆಲ್ಲ ಎತ್ತಿ ಇಡತ್ತೆ ? "




" ಅಪ್ಪಾ, ಸ್ವಲ್ಪ ಇರು ಹೇಳ್ತೀನಿ, ಅದು ಹಾಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿತ್ತು ಅಷ್ಟೇ......"



"ನಂತರ ಏನಾಯ್ತು ? "

" ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ತೋಟದ ಮಾಲಿ ಒಂದು ದೋಟಿ [ಜೋಟಿ-ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಕ್ಕೆ ] ಇಟ್ಟಿದ್ನಂತೆ ಯಾಕೋ ಬೇಕು ಅಂತ, ಅದನ್ನು ತಂದು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಕೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತಂತೆ "

" ಮಗಾ, ಏನು ತಲೆಯೋ ನಿಂದು ಈಗ ಹೇಳಿಲ್ವೇನೋ ನರಿಗೆ ಕೈ ಇಲ್ಲ ಅದು ಏನನ್ನೂ ಎತ್ತಕ್ಕಾಗಲ್ಲಾ ಅಂತ, ಮತ್ತೆ ಅದು ಹೇಗೆ ದೋಟಿ ತಂತು ? "

" ಅಲ್ಲಲ್ಲ , ದೋಟಿ ತರುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು , ದೋಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಲು ಆಗ್ಲಿಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೇ ಬೇಡಾ ಅಂತ ವಾಪಸ್ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬಳ್ಳಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂತು"

" ಮುಂದೆ ? "

" ಮತ್ತೆ ಜಿಗಿಯಿತು, ಒಂದು ಎರಡು....ಮೂರು, ಸುಮಾರು ಸರ್ತಿ ಜಿಗೀತು, ಜಿಗ್ದೂ ಜಿಗ್ದೂ ಸುಸ್ತಾಯ್ತಲ್ಲ , ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಅಲ್ಲೇ ಕುಂತಿತ್ತು . ಆಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಏನೋ ನೆನಪಾಯ್ತು "

" ಏನು ನೆನಪಾಯ್ತಪ್ಪಾ ಅದಕ್ಕೆ ? "










" ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿ ಹೊಡೀತಾರಲ್ಲ, ಅದನ್ನ ತಿಂದರೆ ತುಂಬಾ ಹಾಳು, ಶರೀರಕ್ಕೆಲ್ಲ ವಿಷ ಸೇರ್ಬಿಡುತ್ತೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಜಾಣ ನರಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತಿನ್ನುವುದೇ ಬೇಡಾ ಅಂತ ತೀರ್ಮಾನಮಾಡಿ ವಾಪಸ್ ಹೊರಟೇ ಹೋಯ್ತು ! "

















[ಅಪ್ಪ-ಮಗನ 'ನರಿಕಥಾ ಕಾಲಕ್ಷೇಪ' ವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾಳುವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ನಗೆಹಬ್ಬವನ್ನು ತಂದ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ತಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ತಪ್ಪಿದೆ ಅಂತ ಅರಿವಾದಾಗ ಅವನ ಎಳೆಯ-ಮುಗ್ಧ ಮುಖದ ಭಾವನೆಗಳು ಹೇಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಊಹೆಗೆ-ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಎಂಜಾಯ್ ಮಾಡಿದಿರಲ್ಲವೇ ? ]